سرگرمیهای آموزشی برای کودکان در تابستان

معصومه قاسمی

کودکان و نوجوانان در تعطیلات تابستان می توانند به جای بیکاری و وقت گذرانی های بیهوده که در بسیاری اوقات، زیان های فراوانی نیز در بردارد، با آموختن کار ها و مهارت های جدید، اوقاتی پربار را سپری کنند. به راستی روزهای گرم و بلند تابستان فرصت مناسبی است تا با سرگرمی ها، بازی ها و مسئولیت های جدید، کودکان را از بیکاری و کسالت برهانیم و آنان را به اجرای فعالیت های پرفایده و به درد بخور، تشویق کنیم.

چند پیشنهاد ساده برای پر بار کردن اوقات بیکاری کودکان

1- کاشتن سبزیجات:

به راستی چه کاری بهتر از کاشت و برداشت سبزیجات در باغچه، جعبه و گلدان می تواند، پایه های علوم تجربی را به کودکان بیاموزد؟ می توانید با کاشت دانه ها و بذرهایی که به آسانی رشد می کنند، ضمن سرگرم ساختن کودکان خود، چیزهای بسیاری درباره زندگی گیاهان و غذاهایی که مصرف می کنند به آنان بیاموزید.

2- نگارش رویدادها و ماجراهای سفرهای تابستان:

کودک خود را به گردآوری بروشور، کارت پستال و دفترچه های اطلاعاتی مکان هایی که در طول تابستان به آنجا می روید، تشویق کنید و از آنها بخواهید، شرحی در مورد هر یک بنویسند و سفرنامه ای در مورد گشت و گذارهای تابستانی خود و خانواده، تهیه کنند. آنها همچنین می توانند عکس ها و نوشته های خود را در کتابچه یا آلبومی چسبانده و برای هر سفر یا بازدید، مجموعه ای دارای عکس و شرح کامل تهیه کنند.

3- از کودکان خود بخواهید، عروسک های نمایشی درست کنند:

کودکان می توانند با وسایل ساده ای که در اختیار دارند، عروسک های نمایشی تهیه کنند. سپس داستانی در مورد عروسک خود تهیه کرده و برای سایر اعضای خانواده یا دوستان خود نمایش دهند.

4- کودکان را به ساختن وسائل یا پختن غذاها و شیرینی های ساده وادارید:

اگر به کتابفروشی یا اسباب بازی فروشی سری بزنید، کتاب های بسیاری در مورد ساختن وسائل گوناگون از قبیل لانه پرندگان، هواپیما و تابلوهایی که با تکه های پارچه درست می شوند، پیدا می کنید، این نوع سرگرمی به کودکان یاد می دهد که با خواندن دستورهای ساخت و عمل کردن به آنها، روش ساختن وسائل و دستگاه های گوناگون را یاد بگیرند. ضمناً حس خلاقیت آنها نیز پرورش یافته و از ساختن چیزها لذت می برند. کتاب هایی که روش اجرای آزمایش های علمی ساده را به کودکان می آموزند نیز برای تقویت روحیه علمی کودکان بسیار سودمند است. کتاب های آشپزی نیز می توانند به گذراندن اوقات بیکاری نوجوانان کمک کنند. می توانید آنها را به درست کردن غذاهای جدید، وادارید. در این صورت خود آنها هم از خوردن غذاهای دستپخت خود لذت می برند.

5- کارها و مسئولیت های خانه را به کودکان واگذار کنید:

کودکان و نوجوانان انرژی فراوانی دارند، آیا بهتر نیست که این گنجینه انرژی را صرف کارهای سودمند کنند؟ از کودکان خود بخواهید در طول تعطیلات تابستان کارهای مفیدی مانند، شستن ماشین، رنگ کردن نرده یا وسائل خانه، چیدن میز یا تمیز کردن قفسه ها را برعهده گرفته و انرژی خود را صرف این قبیل کارها کنند.

6- کودکان را راهنمای گردشگری خود سازید:

نیمی از لذت سفر پیش از رفتن به مقصد آغاز می شود. کودکان را در کارهای پیش از سفر دخالت دهید. از آنها بخواهید روی نقشه شهرها و راههای رسیدن به آنها را پیدا کنند. آثار تاریخی و جاهای دیدنی شهرها را بیابند و اطلاعات و ویژگی های هر مکان دیدنی را تهیه کنند تا در هنگام سفر با استفاده از این راهنما از آن مکان ها بازدید کنید. اگر با خودرو شخصی مسافرت می کنید از کودکان بخواهید مسافت ها را تعیین کرده و مقدار بنزین مصرفی را تخمین بزنند.

7- کودکان را به دیدن کارخانه ها یا مکان های مربوط به حرفه های گوناگون ببرید:

بی گمان بازدید از کارخانه های تولید مواد غذایی یا بهداشتی و یا کارگاه های سازنده وسائل خانگی یا تولیدی برای کودکان و نوجوانان بسیار جالب و سودمند است. در هر مکانی که زندگی می کنید، مکان های بسیاری از این دست، وجود دارد. در تعطیلات تابستان به چند تای آنها سری بزنید.

8- کودکان را به موزه ها ببرید:

موزه های محل زندگی تان مکان های بسیار جالب و دیدنی برای کودکان به شمار می روند. هر چقدر هم گرفتار و پرمشغله باشید باز هم یکی دو روزی فرصت بازدید از آنها را خواهید داشت. به همراه فرزندانتان به دیدن موزه ها بروید و یقین داشته باشید که این کار حتی بیش از بسیاری از دوره های آموزشی برای کودکان و نوجوانان آموزنده است.

9- کودکان خود را به نوشتن تشویق کنید:

از کودکان بخواهید برای شما، خواهران و برادران یا دوستان و خویشان خود نامه بنویسند. همچنین آنها می توانند برای مجله ها یا روزنامه ها، مسئولان برنامه های رادیویی و تلویزیونی یا مسئولان محلی خود، نامه نوشته و درخواست خود را مطرح کنند. این کار سبب تقویت مهارت نوشتن و حس خودباوری آنها خواهد شد.

منبع: www.daneshnameh.roshd.ir

  انواع بازی کودکان  

 فاطمه اسلامیه

بازی عبارت است از هرگونه فعالیت جسمی یا ذهنی هدفدار که به صورت فردی یا گروهی انجام شود و موجب کسب لذت و برآورده شدن نیازهای کودک گردد. کودکان، نقاط قوت و ضعف خود از جمله تمایل به فرمان دادن یا فرمان بردن، تهاجم یا تسلیم، اجتماعی بودن یا منزوی بودن و همچنین احساسات دوستانه یا خصمانه، افسردگی یا شادی، امیال و آرزوهای خود را از طریق بازی نشان می دهند. کودکان به بازیهای متفاوتی می پردازند که هر کدام از بازیها نشان دهنده یکی از احساسات آنها می باشد. کودکان برای بیان رفتارهای پرخاشگرانه خود به بازیهایی می پردازند که در آن بتوانند با حمله و تخریب پدیده های عادی و معنوی راهی برای بروز خشم خود پیدا کنند. همچنین برای بیان آرزوها و امیال خود به رویا و تخیل می پردازند و برای رسیدن به هرآنچه که آرزو دارند خود را با بازیهای تخیلی سرگرم می کنند و سرانجام برای ساخت و پیدا کردن نقش مورد علاقه خود به بازیهای تقلیدی می پردازند. در ادامه انواع بازی کودکان شرح داده می شوند.

انـــــواع بـــــازی کودکـــــان

بازیهای جسمی:

بازیهای جسمی از قدیمی ترین انواع بازیها هستند. کودک برای خارج ساختن نیرو ( انرژی ) اضافی بدن خود و یا رهایی از خمودگی و خستگی، اوقاتی را به بازیهای جسمی اختصاص می دهد. از مشخصات این بازی، نیاز به محیط مخصوص بازی و توان جسمی کودک در اجرای بازی است. بازیهای جسمی می توانند هم به صورت گروهی و هم به صورت انفرادی و یا ترکیبی از هر دوی آنها انجام گیرند.

بازیهای تقلیدی:

کودک در هر دوره ای دست به بازیهای تقلیدی می زند. کودک در آغاز به تقلید نقش مطمئن دوستان، والدین، خواهران، برادران و کلا نزدیکان می پردازد و از ایفای نقش آنها، بزرگترین لذت و تجربه را به دست می آورد. در دوران دبستان بیشتر نقش مربیان و معلمان را ایفا می کند و هنگامی که به سن نوجوانی نزدیک می شود، الگوی رفتاری او نیز تغییر می یابد. از این سنین کودک ( نوجوان ) به تقلید رفتار همسالان خود می پردازد. در واقع از این زمان به بعد تقلید نقش از طرف کودک دیگر به عنوان بازی نیست، بلکه آغازی است برای چگونگی هم خوانی با گروههای اجتماعی و ایفای نقش واقعی زندگی.

بازیهای نمایشی:

مهمترین بازی که در آن احساسات، نیازها و عواطف کودکان می تواند بروز و ظهور کند، بازی نمایشی است. بازی نمایشی می تواند کمک کند تا کودک از خود مرکزی بیرون آید و متوجه بیرون خود شود و همچنین به کودک فرصت می دهد تا شخصیت درونی خود را آشکار کند. اگرچه بازیهای تقلیدی و نمایشی با هم مشترکند و در حقیقت بازی نمایشی خود نوعی از بازی تقلیدی است؛ اما نکته ظریف این جاست که در بازی تقلیدی، کودک سعی به تقلید نقش دارد، در حالیکه بلازی نمایشی کودک غلاوه بر تقلید نقش، انتظار خود از آن نقش را نیز بیان می دارد.

بازیهای نمادین:

بازیهای نمادین نقطه اوج بازی های کودکانه است که از حدود یک و نیم یا دو سالگی آغاز می شود و در پنج و شش سالگی به کمال خود می رسد، و تا هشت و نه سالگی نیز ادامه می یابد. در واقع، بازی نمادین زمانی آغاز می شود که کودک به تدریج زبان می گشاید و توانایی کاربرد علائم و نمادهای زبان را دارد. بازی های نمادین، با بازی های تقلیدی و نمایشی تفاوت دارد. در بازی های تقلیدی و نمایشی، کودک با استفاده از وسایل موجود به برون فکنی یا درون فکنی امیال و خواسته های خود می پردازد و از این طریق، به لذتی درونی و برونی دست می یابد و خود را از قید تنش ها رها می سازد. دربازی های تقلیدی و نمایشی، کودک سعی دارد به اشیا و وسایل واقعی موجود در محیط خود دست پیدا کرده و با آن وسایل بازی کند اما در بسیاری از اوقات، محدودیت ها مانع دستیابی کودک به ابزار و وسایلی است که در بازی به آن نیاز دارد. در این مرحله است که کودک، برای حل مشکل خود، به بازی های نمادین روی می آورد و عناصری تازه وارد بازی کودکان می شوند. واقعیت ها تغییر شکل می یابند. اشیایی که وجود ندارند به وسیله اشیای دیگر به نمایش در می آیند.

بازیهای تخیلی:

بازیهای تخیلی ریشه در خلاقیت کودک دارند. تخیل کودک به مرور و همگام با رشد ذهنی او از مرحله بازیها خارج شده و به صحنه داستانها و گفتارهای کودک کشانده می شود.نظریه پردازان معتقدند  رشد تخیل کودک در هنگام کودکی و از طریق بازی می تواند باعث گردد تا در زندگی بزرگسالی این کودکان تبدیل به هنرمندان، نویسندگان، نقاشان، مخترعین و کاشفانی بزرگ گردند.

بازیهای آموزشی:

بازیهای آموزشی، برای تقویت و رشد قوای حسی و ذهنی کودک می باشد. آنچه در بازیهای آموزشی مورد نظر است، چگونگی استفاده از بازی در رشد قوای حسی حرکتی و به فعالیت واداشتن کودک از طریق تمرین با وسایل بازی است. از جمله بازیهای آموزشی می توان از بازیهای دستی مثل پازل نام برد. نظارت مربیان و والدین در بازیهای آموزشی بسیار بااهمیت و حساس است؛ اما میزان این نظارت باید تا حدی محدود باشد. با این که هدف از انجام بازیهای آموزشی، بیشتر آموزش است تا بازی، اما جنبه بازی گونه بودن آن بایدحفظ شود. باید سعی شود کنترل اصلی در اختیار کودک بوده و جهت و مسیر آن را خود کودک تعیین کند، تنها هنر مربی یا والدین، هدایت جهت و مسیر بازی به صورت غیرمستقیم و غیرتحمیلی به سوی آموزش است.

منبع:

مهجور، سیامک رضا ( 1383 ). " روانشناسی بازی ". تهران:ساسان.

کودکان و کرم های ضدآفتاب   يک آفتاب سوختگي شديد در دوران کودکي ممکن است خطر ابتلاء به سرطان پوست را بعدها در طول زندگي شخص افزایش دهد. مراقبت از کودکان در برابر تابش خورشيد و تشعشعات مضر آن براي والدين بسيار مهم است. اينکار هميشه آسان نيست چرا که ورزشها و فعاليت هاي خارج از منزل کودکان مخوصا در تابستان وقت بسياري را طلب مي کند. حتي هواي ابري نيز مشکل زاست. بر اساس تحقيقات دانشمندان آمريکايي 60 – 80 درصد از تابش هاي خورشيد مي تواند از لايه هاي ابر نيز گذشته و به بدن يک شناگر در عمق يک فوتي ( 30 سانتي متري) آب (در استخر يا دريا) برسد. تشعشعات مضر خورشيد مي توانند از آب ، برف، شن و ماسه سفيد نيز عبور نمايند . اگر چه ما مي توانيم تابش خورشيد را متوقف کنيم اما چند راه وجود دارد که خطر قرار گرفتن در معرض خورشيد را در کودکان کاهش دهيم: ·         هنگام روز: هر وقت که امکان داشت کودکان را از تابش مستقيم خورشيد دور نگاه داريم. بيشتر بين ساعت 10 صبح تا 2 بعدازظهر که تابش خورشيد سوزان است. ·         کلاه: لبه کلاه وقتي که کلاه به طرز صحيحي استفاده شود کودک را از تابش مستقيم خورشيد محافظت خواهد کرد. براي پرهيز از آفتاب سوختگي استفاده ازکرمهاي ضدآفتاب مهم مي باشد مخصوصا بر روي پوست گردن، گوشها و بيني. ·         لباس: اگر چه تابش هاي ماورا بنفش خورشيد مي توانند از لباس هاي نازک عبور کنند مخصوصا اگر خيس هم باشند پارچه هايي با بافتي ضخيم و سفت از شما در برابر اين تابش ها بهتر محافظت مي کنند با متخصص کودک خود در مورد انتخاب کرم ضدآفتاب مناسب با ترکيبات مناسب براي کودک خود و نوع پوست او حتما مشورت کنيد مخصوا در مورد کودکان زير 2 سال خود. بچه هاي زير 6 ماه بايد ازتابش مستقيم آفتاب دور نگه داشته شوند. پوشاندن سطح بدن کودک با لباس بهترين نوع محافظت از پوست کودک مي باشد.  البته استفاده ازکرمهای ضد آفتاب را هم نبايد فراموش کرد. ماليدن مقدار کمي کرم ضد آفتاب بر روي دست ها وصورت مفيد خواهد بود. بياد داشته باشيد که آسيب هاي ناشي از تابش خورشيد در پوست جمع شده باقي مي مانند. کودکان هر چه بيشتر در معرض تابش خورشي باشند احتمال بروز مشکلات پوستي هنگام بلوغ و بزرگي بيشتر مي شود.   تذکر: قبل از استفاده از کرم ضدآفتاب بر روي پوست کودکان حتما آنرا بر روي قسمت کوچکي از پوستشان تست کنيد تا وجود يا عدم وجود حساسيت کودکان به آن کرم مشخص شود. مشکلات وخطرات ناشي از تابش مستقيم خورشيد متوقف شدني نيست حتي وقتي که شما بزرگ مي شويد اين جريان ادامه دارد . بنابراين بايد که به نصايح و دستورالعمل هاي مراقبتي دقيقا گوش کرده و عمل نماييد.  بدون در نظر گرفتن سن، به اين مساله هم بايد توجه کرد که مناطقي از پوست که بخيه خورده اند و يا زخمي از پيش دارند آسيب پذير تر از بقيه مناطق پوست هستند.   مکمل هاي مورد نياز از آنجائيکه کرم هاي ضدآفتاب ساخت ويتامين D در پوست را دچار اختلال مي کند بنابراين توصيه مي شود که تمام کودکان در شروع دو ماهه اول زندگي خود ويتامين D خوراکي مصرف نمايند تا از بروز راشي تيسم(نرمي استخوان) و عوارض ديگر کمبود ويتامين D جلوگيري به عمل آيد. درمورد کودکان حداقل دريافت (IU 200 ، واحد بين المللي) از ويتامين D بطور روزانه ضروري مي باشد. حتي کودکاني که از شير مادر تغذيه مي شوند نيز بايد اين مقدار ويتامين  D خوراکي را مصرف نمايند. نگراني هاي اخير که موضوع تحقيقات بيشتري شده افزايش تعداد مبتلايان به راشيتيسم مخصوصا در مناطق شهري مي باشد. (راشي تيسم بر اثر کمبود تابش آفتاب به پوست بدن و دريافت ناکافي از ويتامين D ايجاد مي شود.) خورشيد و تابش هاي آن منبع مناسبي براي ويتامين D مي باشد، اما اندازه گيري ميزان تابش خورشيد بسيار مشکل است. عواملي مانند تعداد رنگدانه هاي موجود در پوست کودک، تابش آفتاب به پوست و ... بر ميزان ويتامين D که بدن توليد مي کند موثر است. مخصوصا کودکاني که با شير مادر تغذيه مي شوند بيشتر در معرض ابتلا به کمبود ويتامين D  و راشي تيسم مي باشند چرا که شير مادر حاوي مقدار کمي ويتامين D مي باشد در نتيجه کودکان شيرخوار در معرض عوارض کمبود ويتامين D قرار مي گيرند. نوع کرم (يا ژل يا لوسيون يا اسپري) ضد آفتاب کودکان بايد به شکلي انتخاب شود که استفاده از آن راحت باشد و به داخل چشم و يا دهان آنها وارد نشود. از محصولات مخصوص کودکان حتما استفاده نماييد زيرا اينگونه محصولات ملايم تر و مناسب تر هستند. از محصولاتي که روي آنهابر چسبهای" بدون مواد تحريک کننده"non-irritating  يا" بدون عطرمواد خوش بو کننده"  fragrance free ويا" ضد حساسيت" (hypoallergenic) نوشته شده استفاده نماييد . کرم هاي محافظت از پوست در برابر تابش هاي مضر خورشيد (کرم هاي ضدآفتاب) که براي کودکان بزرگتر تهيه شده اند نيز با رعايت بعضي از احتياط هاي معمول براي کودکان کوچک و نوزادان مناسب هستند. مثلا  کرم هاي ضدآفتاب کودکان و بچه هاي بزرگتر حاوي رنگهاي شادي و جذابي مي باشند که مخصوصا براي جلب نظر بچه ها و تشويق آنها به استفاده از اينگونه کرم ها طراحي و ساخته شده اند. ممکن است نوزادي که اين کرم ضدآفتاب را استفاد مي کند مقداري از ترکيبات اضافي را با انگشت به داخل دهان گذاشته و بخورد. البته مقدار کم اين مواد خطرناک نيستند اما بهترين راه دورنگاه داشتن اين مواد از دسترس کودکان و استفاده نکردن از آنها مي باشد.   منبع: http://www.iranmania.com/Fashion/cosmetictips/skin/childrensunscreens.asp

 نور آفتاب و كودكان

دکتــر بتول رياضی

نور آفتاب براي سنتز ويتامين دي (D) در بدن انسان ضروري است. كودكان به لحاظ نياز بيشتربه ويتامين دي براي رشد استخوانها و دندانها در اثر كمبود آفتاب بيشتر مشكل پيدا مي‌كنند. پس ضرورت دارد كه بطور متناوب در طول هفته در معرض نور مستقيم خورشيد قرار گيرند ولي اين نور آفتاب به دليل لطافت و ظرافت زياد پوست كودك ممكن است حساسيت شديد ايجاد كند قسمت عمده اشعه خورشيد براي پوست مضر است بنابراين به لحاظ حساسيت بيشتر پوست اطفال در برابر نور آفتاب ممكن است محافظت پوست نيز انجام شود. از طرفي كودكان نسبت به بزرگسالان مدت طولاني‌تري را در هواي آزاد سپري مي‌كنند و بطور معمول در طي يكسال 3 برابر بالغين اشعه ماوراء بنفش خورشيد را دريافت مي‌كنند. مقدار تابش پرتوهاي خورشيد داراي اثرات تجمعي هستند و درصورت تماس زياد ممكن است در سنين بسيار پايين خصوصيات ژنتيكي فرد آسيب پذير شوند. و زمينه ايجاد سرطان پوست را فراهم نمايد.

بعضي از كودكان رنگدانه طبيعي پوست را بطور ارثي يا كم دارند يا اصلاً ندارند اين كودكان حساسيت فوق العاده شديدي به اشعه ماوراء بنفش خورشيدي دارند و بايد از همان دوران كودكي محافظت در مقابل اشعه خورشيد براي جلوگيري از ايجاد سرطان پوست را اعمال كرد. پيري زودرس پوست و سرطان پوست دو عارضه مهم تماس طولاني با نور آفتاب در سنين كودكي است.در ده سال اول عمر به جهت رشد و حساسيت پوست اقدامات اوليه بايد انجام شود.

لباس كـــــودك در آفتــــــاب

پوشش لباس كـــودك خصوصاً در فصل تابستان كه روزها طولانی تر و اشعه خورشيدي عمودي‌تر است بايد مناسب باشد لباس‌هائي با پوشش كامل بطوريكه دستها و پاها و گردن و سينه كودك بطور كامل پوشانيده شود ضمناً رنگ روشن لباس نيز در كاهش جذب اشعه خــــورشيدي و كاهش عوارض مؤثر است لباسهاي تابستانه كه معمولاً بدون آستين و پوشش كامل دست و پا مي‌باشد لباسهاي مناسبي براي تابستان كودكان نيست. ساعاتــــي از روز (10 صبح تا 5 بعدازظهر) كه هوا گرمتر است و اشعه خورشيدي عمـــودي‌تر است، كــــودكان بايد در منـــزل بازي و فعاليت و استراحت داشته باشند تا از گـــرما زدگي و آفتاب سوختگي و عـــوارض آن مصون باشند.

استفاد از كــــــلاه در كـــــــودك
كلاه خصوصاً كلاههاي نقاب‌دار كه پشت گردن، گوشها و پيشاني و صورت را بپوشاند مناسب‌ترين وسيله محافظت در برابر نور خورشيد است.

استفـــاده از عينـــك آفتابــــي در كــــــودك
استفاده از عينك آفتابي طبي با نظر چشم پزشك براي محافظت چشم‌ها و همچنين گونه‌ها از آفتاب سوختگي مناسب است. استفاده از عينكهاي معمولي غير استاندارد با شيشه‌هاي تيره كه اغلب كودكان به عنوان اسباب بازي از آن استفاده مي‌كنند به هيچ وجه مناسب نيست و بعضاً ممكن است به لحاظ ايجاد اتساها مردمك بعلت تيرگي رنگ آن و نفوذ اشعه مضر خورشيد به شبكيه چشم ضرر جدي داشته باشند. كودكاني كه رنگدانه پوست آنها كم است و يا عيب انكساري چشم دارند حتماً بايد با نظر چشم پزشك از عينك مناسب در مدت زمان مناسب استفاده نمايند. عينك‌هائي كه فلزي هستند احتمال سوختگي و آسيب به پوست صورت بيشتر است حتماً بايد با محافظ مناسب استفاده شوند.

كــــرمهاي ضد آفتــــاب در كــــودكان
براي جلوگيري از سوختگي پوست مانند سياه شدن رنگ پوست، سرطان پوست، پيري زودرس پوست بايد ضدآفتاب‌‌هاي موضعي با عيار محافظتي بالا بطور مرتب به قمستهاي در معرض آفتاب ماليد و از تماس پوست با نور آفتاب در ساعاتي كه بيشترين خطر را براي پوست دارد جلوگيري كرد. كرمهاي ضد آفتاب كودكان مخصوص است و بايد مناسب سن آنها و فصل سال استفاده شود. اين كرمها بايد تركيباتي داشته باشد كه ساختمانهاي سلولي نارس را محكم كند و شديداً نسبت به شستشو مقاوم باشد. چرا كه كودك در ضمن فعاليت در معرض نور خورشيد چنانچه پوست خود را با آب بشويد كرم اثر خود را داشته باشد.

نــــوع پـــوست كــــودك در آفتــــاب
كودكاني كه پوست روشن‌تر و سفيد‌تر دارند تماس تدريجي با نور آفتاب شديداً به پوست آنها آسيب مي‌رساند. كودكان كه پوست تيره‌تري دارند شدت آسيب كمتر است ولي بدون آسيب نيست. كرمهاي ضد آفتاب هر 2 ساعت در صورت تماس با نور آفتاب بايد تكرار شود.

استفاده از لباس كم هزينه‌ترين و ساده‌ترين روش جلوگيري از آسيب پوست توسط نور خورشيد است. پوشيدن لباس مناسب خصوصاً در ساعات حساس روز مثل قبل از ظهر تا بعد از از ظهر در تابستان بهترين روش پيشگيري مضرات نور خورشيد است.

شــــرايط جدي و اثـــــرات نــــور خــــورشيد
فراموش نكنيد در ارتفاعات بالاي تپه و بالاي كوه اشعه خورشيد خطرناكتر و عوارض پوستي بيشتر است و هواي ابري مانع از اثرات مضر خورشيد روي پوست نيست. در هواي ابري حتي اگر آفتاب نباشد اقدامات محافظتي چشم و پوست حتماً بايد انجام شود زمين خود نيز منعكس كننده اشعه خورشيدي است زماني برف روي سطح زمين است و يا كودكان كنار رودخانه با آب بازي مي‌كنند و يا اينكه روي شن بازي مي‌كنند، شدت انعكاس اشعه خورشيدي بيشتر است و باعث آسيب بيشتر به پوست مي‌شود.
وزيده باد خنك اثر نفوذي اشعه خورشيد به پوست را بيشتر مي‌كنند بنابراين بايد در اين شرايط دقت بيشتري براي محافظت پوست انجام داد.

دارو‌ها و پــــــوست
بسياري از فرآورده‌هاي دارويي كه به شكل خوراکي يا تزريقي استفاده مي‌شود حساسيت پوست را به نور خورشيد بيشتر مي‌كند. داروهاي موضعي نيز مي‌تواند حساسيت به نور آفتاب را بيشتر كند. بعضي از داروهاي اعصاب و آنتي‌ هسيتامينها مي‌تواند حساسيت پوست را به آفتاب بيشتر و عوارض آن را بيشتر كنند عطر و ادكلن حساسيت پوست را به نور آفتاب بيشتر مي‌كند. كلاً از مصرف عطر و ادكلن در كودكان بايد خوداري كرد خصوصاً روي پوست آنها و بالا‌خص وقتي كه در معرض نور خورشيد قرار مي‌گيرند.

در عوض بسياري از داروها هستند كه باعث ايجاد لايه محافظ روي پوست مي‌شود. با مشورت با پزشك داروي مناسب براي محافظت پوست بايد استفاده كرد. اشعه خورشيدي 3 نوع اشعه مضر براي پوست داده، بنابراين تركيباتي مناسب‌تر هستند در مقابل هر 3 نوع اشعه خورشيدي بتوانند پوست را محافظت كنند. اين داروها بايد تركيبات پايداري روي سطح پوست ايجاد كنند كه زمان طولاني‌تري پوست را در مقابل نور خورشيد محافظت كنند. در ضمن در كودكاني كه خصوصاً در فصل تابستان از استخر يا جكوزي استفاده مي‌كنند كرم ضد آفتاب بايد نسبت به شستشو آب مقاوم باشد و زمان طولاني‌تري روي سطح پوست باقي بماند. چربي‌هاي سطح پوست بدن و رنگدانه موجود در سلولهاي سطح پوست آنرا در مقابل تركيب اشعه خورشيدي محافظت مي‌كند بنابراين پوستهائي كه چربي كمتري دارد و كودكاني كه پوست خشك يا پوست بيمار دارند يا رنگدانه كمتري دارند حساسيت به نور آفتاب نيز بيشتر دارند.

رسانیک

نوع موسیقی و تاثیر آن بر کودک   حامد سلطانـــی   دنیای امروز دنیایی است مکانیزه و ماشینی که میتوان گفت تمامی انسانها و حیوانات و یا تمامی موجودات زنده ایی که بر روی این کره خاکی زندگی می کنند بخشی از زندگی خود را با موسیقی سپری می کنند. به عنوان مثال در کشور هلند برای پرورش گل در زمانهای خاصی از شب برای افزایش رشد گیاهانشان از موسیقی آرام استفاده می کنند.اگر ما بخواهیم تاثیر موسیقی بر روح و روان کودکانمان را دریک جمع بندی خلاصه کنیم میتوانیم به طور کلی بگوییم که مخ به دونیم کره شکل گرفته است که یک قسمت ازآن برای محاسبات اعداد و ارقام وقسمت دیگر آن به طور کامل مربوط به قسمت هنرهای یک انسان محسوب می شود پس موسیقی یکی ازعاملهای محرک برای تخلیه روح و روان شناخته شده و می شود.   نــوع موسیقــــی و اثــــر آن بر روح و روان کـــــودکانمان : تاثیرات روانی موسیقی هایی از نوع 8/6 را در عده ایی ازکودکان می توان پیدا کرد که یک حس شاد بودن با یک انرزی اضافی دربیشتر اوقات در وجودشان دیده می شود اما از رویی دیگر در تعداد زیادی ازکودکان دیده می شود که به علت زیاد از حد گوش دادن موسیقی های خاص که خانواده ها بیشتر به آنها علاقه دارند ذهن کودکانشان مجبور و یا عادت به دیدن و شنیدن اینگونه موزیک های خاص شده است و سبکهای دیگرموسیقی که مربوط به سنین آنها می باشند نمی توانند تحمل کنند. و گاه درعده ایی ازآنها پرخاش گریی حرکات ناموزون و یا سکوت های طولانی و … دیده می شود که اگر به اصل این موضوع برگردیم می بینیم که یکی ازعوامل اینگونه حالات شنیدن و دیدن این موزیک ها میباشد که باعث اثر مستقیم روی آنها شده است که درسنین بالاتر می توان طرز پوشیدن لباس و آداب و منششان به تقلید از آن گروهها را اشاره کرد که دربعضی موارد دچارحوادثی غیرقابل جبران می شود که باید کاملا جدی گرفت. حال اگر موسیقی ایی که مربوط به سنین آنها باشد را قبل ازرفتن به مهد کودک ویا مدرسه برایشان گذاشته شود وحس حاکم برفضایی را که فرزندانمان دوست دارند برایشان درست شده باشد می تواند تآثیرات زیر را داشته باشد : شادابــــی و نشاط آرامش روحـــی و روانــــی ( باانرژی اضافـــی ) آمادگی ذهنـــی برای فـــراگیری مطالب بهادادن به هنـــــرهای کــــودکان : کودک امروز آینده فردای جامعه هر کشور را تضمین می کند و به نوعی خلاقیت هایی که دروجودشان حاکی است اگر ارزش و بها داده شود می توانند در آینده نزدیک به نوعی به ارزشهای خود و جامعه آن کشور جامه عمل بپوشاند و می توان گفت ایده ها و نظرهایشان با کوچک بودن ازدید ما ایده های بزرگی ازدید خودشان می باشد که اگر این ایده ها را از بعدی دیگر نگاه کنیم می تواند به نوعی ایده های بزرگی برای ماهم به حساب آید. در بعضی از انسانها دیده می شود که در سنین پایین آموزشهایی دیده اند که به نسبت طرز فکرشان و خلاقیت هایشان بالاتر از دیگر افراد آن گروه سنی می باشد و می توان گفت که از کودکی مسیری را برای خود روشن کرده اند.   کودکانی وجود دارند که با سنین پایینی که دارند نوازندگان خوبی هستند و یا عده ایی از آنها هستند که کار با رایانه را به راحتی انجام می دهند و کارهایی ناخداگاه انجام می دهند که اصلا به سنین آنها نمی خورد. دربعضی از خانواده ها دیده می شود که بدون هیچ توجهی از کنار این هنرها و کارها به سادگی می گذرند و به جای تشویق فرزندانشان با یک کلمه " آفرین " یا " خوب است " و یا " برو حوصله ندارم " به راحتی از آن حرکت مثبت می گذرند ولی اگر بلعکس فقط با دادن یک کادوی کوچک آنها را تشویق کنیم فردای آن روزبه کارهای فراتر از آن می پردازند و یا با جدیت بیشتر به تمرین های آموزشی خود می پردازند . تمامی این حالات درزمانی میتواند اتفاق بیفتد که ذهنیت فرزندانمان رو به شاد بودن و یا بهتر است بگوییم رو به مثبت حرکت کند و هیچگونه فکر اضافی و یا فکر منفی برای ذهن آنها تراشیده نشده باشد.   کــــودکــــان

 فرزندان ناسازگار 

فرهنگ فرهی

رفتارهــاي ناسازگارانه:

رفتارهايي هستند كه با نظر پدر و مادر ، اطرافيان و جامعه سازگاري ندارد. رفتار فرزندان ناسازگار احساس بسيار بدي را در اطرافيان ايجاد مي كند به طوري كه خود نيز تحت تأثير واكنش هاي ناخوشايند آن، از سوي ديگران واقع مي شوند.

انــــواع رفتــــارهاي ناسازگارانه :
روانشناسان معمولاً رفتارهاي ناسازگار را در سه طبقه تقسيم بندي مي كنند:
1. اختلال بيش فعالــــي و كمبود توجه
2. اختلال لجبازي و نافرمانـــي
3. اختلال سلــــوك
گرچه شباهت هاي زيادي بين آن ها وجود دارد، ولي ويژگي هاي متمايز كننده اي هم در آن ها به چشم مي خورد. ممكن است علايم هر سه طبقه در يك كودك ديده مي شود كه براي آشنايي بيشتر به رفتارهاي هر كدام اشاره مي نماييم.

كــــودكان بيش فعـــال و كمبـــود توجه :
- نمي توانند رفتارشان را كنترل و تنظيم كنند.
- نمي توانند رفتارهاي هماهنگ و مناسب با اطرافيان، از خود نشان دهند.
- با علامت هايي مثل كم توجهي، حواس پرتي و كمبود تمركز همراه مي باشند.
- رفتارهاي تكانشي آن ها بيش از حد معمول است.
- در كارهايي كه به آنها علاقه و مهارت داشته باشند، هيچ تفاوتي با همسالان خود ندارند.
- خيلي سريع توسط محرك هاي خارجي دچار حواس پرتي مي شوند واز كار خود وظيفه اصلي خود (غالباً تكاليف مدرسه) باز مي مانند.
- اغلب وسايلشان را گم مي كنند و فــــراموشكارند.
- مرتب حـــركت مي كنند و آرام و قرار ندارند.
- ميان صحبت ديگـــــران مي پرند و تأمل ندارند.
- نوبت را رعايت نمــــي كنند.
- ســــريع از كوره در رفته و اشيا را به سوي ديگران پرتاب مي كنند.
- رفتارهاي جسورانه و خطـــرناكي از خود نشان مي دهند.
- در توجه به جــــزئيات ناتوانند.
- در صحبت كــــردن مستقيم با آنان، به نظر مـــي رسد به گوينده توجــــهي ندارند و گوش نمـــي كنند.
- قادر به پي گيـــري دستورات نيستند و كارها را نيمه كارها رها مي كنند.
- از كارهايي كه نياز به تلاش ذهني دارد اجتناب مي كنند.

كــــودكان لجباز و نافـــــرمان :
- رفتارهاي منفــي و نابهنجار از آنها زياد ديده مي شود.
- از قوانين روزمره ســـرپيچي مي كنند.
- زود قهـــــر مي كنند و قشقرق به راه مي اندازند.
- با بزرگتــرها بيش از حد بحث و جدل مي كنند.
- ديگران را در امور مقصر مي دانند و از آزار و اذيت و ناسزاگويي به آنان دريغ ندارند.
- عصبانـــي و زود رنج اند.
- رفتارهاي خشــــــونت آميــــز دارند.
- كينه توز و انتقام گيـــرنده اند.

كــــودكان اختلال سلــــوك :
- معمولاً به حقوق ديگـــران تجاوز مي كنند.
- رفتارهايي مانند قلدري و تهديدي ديگــــران دارند.
- در نزاع و كتك كاري از وسايل خطرناك مانند چاقو و ... استفاده مي كنند.
- معمولاً دست به ســـرقت مي زنند.
- به اموال عمومـــي و ديگران تخريب مي رسانند.
- فرار از خانه و مدرسه در آنها بيشتــــر ديده مي شود.

علل و انگيــــزه هاي ناسازگاري فــــــرزندان :

1. علل ارثـــــي :

گروهي معتقدند بسياري از ناسازگاري هاي كودكان ريشه در سرشت و طينت آن ها دارد كه به همراه ژن از طريق والدين به آن ها منتقل مي شود.

2. علل زيستــــــــــي :

مانند نقص عضو، اختلال در بينايي و شنوايي و اختلال در مغز و دستگاه هاي عصبي در قبل يا حين يا بعد از تولد مي تواند از ديگر عوامل باشد.

3. علل روانــــي :

مانند وجود فشارهاي دروني، ميل به استقلال، وجود تعارض و كشمكش در زندگي روزمره خصوصاً زماني كه كودك خود را بي پناه و بدون پشتوانه احساس كندف عادات عصبي مانند ناخن جويدن و انگشت مكيدن و .. در او مشاهده مي شود.

 
4. علل عاطفــــــــــي :

مانند احساس محروميت از محبت والدين، ناكامي از دستيابي به اهداف مورد علاقه، ولادت كودك جديد در خانواده، عدم امنيت عاطفي به هر دليل ممكن.

5. علل اجتماعــــي :

مانند نابساماني و اختلاف و درگيري بين اعضاي خانوادهف متاركه ي والدين، بدآموزي از الگوهاي خانه و مدرسه و جامعه، عدم مقبوليت در بين ديگران، يادگري رفتارهاي نامطلوب از گروه همسالان، عدم نظارت كافي والدينف عدم وجود قانون منصفانه و قاطع در خانه و مدرسه، مشكلات اقتصادي و ....

6. علل تربيتـــــي‌:

مانند عدم يا افراط محبت، ناهماهنگي بين عاملان تربيتي در خانه و مدرسه و جامعه، برآورده كردن تمام خواسته هاي كودك بدون چون و چرا و يا بالعكس، تنبيه بدني و آزارهاي رواني، مقايسه و تحقير و سرزنش كودك و ...

چگونه با رفتــــارهاي ناسازگارانه فـــــرزندان برخورد كنيم ؟

* اگر خود تحت فشارهاي رواني ناشي از زندگي و كار قرار داريم و نمي توانيم رفتار و گفتار خود را كنترل كنيم، بهتر است قبل از انجام هر كاري در مورد فرزند به فكر روشي براي كنترل فشارهاي خود باشيم كه تحقيقات نشان داده است اگر والدين بتوانند برخي رفتارهاي خود را تغيير دهند فرمانبري كودك بيشتر خواهد شد.

* افكار غلط و انحرافي درباره فرزند خود نداشته باشيم. مثلاً فرزندم اين كار را مي كند تا حرص مرا در بياورد. يا او باعث تمام مشكلات در خانه است. چنين افكاري زمينه به وجود آمدن احساس بسيار بد را نسبت به فرزند مهيا مي كند و يقيناً بر رفتار ما و او اثر منفي مي گذارد.

* از ارائه دستورات مبهم، كلي و تكراري اجتناب كنيم. مثلاً به جاي اين كه بگوييم «خودت را جمع و جور كن» شفاف و مشخص بگوييم كه از او چه مي خواهيم مثلاً دوست دارم تا پنج دقيقه ديگر دفتر و كتاب هايت را از وسط اتاق جمع كني.

* به جاي سخنراني و بحث و جدل، كوتاه و مؤثر با لحني محكم ولي در كمال آرامش به او گوشزد كنيم كه رفتارش در ما چه تأثيري گذاشته و اگر از اين رفتار خود دست برندارد چه عاقبتي در انتظار اوست.

* به ياد داشته باشيم عاقبتي را براي او مشخص كنيم كه شدني و كوتاه مدت باشد. مثلاً نگوييم « براي هميشه ازاين خانه خواهم رفت» يا «حق نداري از اين به بعد تلويزيون تماشا كني» بهتر است بگوييم امروز از ديدن اين برنامه محروم هستي و يا اين هفته تو را به پارك نمي برم.

* انجام دادن خواسته هايمان را وظيفه او ندانيم بلكه بعد از انجام دادن دستوراتمان او را با كلام و هداياي مورد علاقه تشويق نماييم.

* با مشاركت فرزندمان ليستي از مهمترين قوانين در خانه به ترتيب و همراه با روش انجام دقيق آن ها تهيه كرده و پس از مشخص كردن نوع محروميت براي انجام ندادنشان، با قاطعيت اجرا كنيم.

* عوامل مشكل ساز را شناسايي و در جهت رفع آنها اقدام نماييم.

 
* به نيازهاي جسمي، عاطفي، رواني، اجتماعي، اقتصادي فرزندان بيشتر توجه كنيم.

* سعي كنيم فرصتي را ايجاد كنيم تا كودكان بتوانند نسبت به رفتارهاي نامناسب خود فكر كنند.

 
* ارتباط خود را با مدرسه و مسؤولان بيش از پيش تقويت كنيم.

* ار تنبيه بدني اكيداً خودداري نموده و در صورت نياز از محروم سازي هاي كوتاه مدت استفاده كنيم.

* براي شنيدن مسائل و مشكلات فرزندان وقت گذاري كنيم.

* از ســــرزنش و تحقير كردن و مقايسه فرزندان جداً خودداري كنيم.

* علايم هشدار دهنده خشم را به فرزندان آموزش دهيم تا بتوانند خشم خود را بهتر كنترل كنند از جمله علايم : علايم جسمي مثل (افزايش ضربان قلب، سريع شدن تنفس، عرق كردن، سفت شدن عضلات ، داغ شدن بدن و ...) علايم فكري مثل (ازش متنفرم، مي خوام بزنمش، داره به من زور ميگه و ...) علايم رفتاري مثل (داد زدن، تهديد كردن، لرزيدن، لگد و كتك زدن، گريه كردن و ...)

* روشهاي آرامش دهي را به آنها آموزش دهيم از جمله : 
- تنفس عميق : يعني دم عميق با يك شماره و نگهداري هوا در شش ها تا چهار شماره و بعد بازدم آهسته با دو شماره
- تجسم : يك تصوير آرامش بخش مثلاً خود را شناور داخل يك قايق كه به آرامي همراه امواج تكان مي خورد تجسم كنيد يا تصور يك ساعت شني كه عصبانيت مثل دانه هاي شن به آرامي از بدنش خارج مي شود. 
- روش آدم آهني و عروسك پارچه اي : از او مي خواهيم مثل يك آدم آهني عضلات خود را سفت كند و بعد از پانزده ثانيه عضلات خود را سفت كند و بعد از پانزده ثانيه عضلات خود را مثل يك عروسك پارچه اي شل كند. 
- حرف زدن هاي مثبت با خود : ولش كن، بي خيال، خونسرد باش، نمي گذارم مرا عصباني كند و ...

* يكي از دلايل عصبانيت و ناراحتي فرزندان اين است كه نمي توانند احساسات خود را به درستي بيان كنند، با كمك عكس و فيلم و نقاشي يا صورتك هاي كارتوني انواع احساسات مثل ( خشم، ترس، شادي و غم و....) را به آنها آموزش دهيم.

* چون بسيار از ناسازگاري هاي كودكان به دليل عدم آشنايي والدني با مهارت هاي زندگي است توصيه مي شود مهارت هاي ارتباطي مثل گوش دادن، ابراز وجود، حق مسأله و تصميم گيري و ديگر مهارت هاي زندگي را خود بياموزيم و به فرزندانمان نيز آموزش دهيم.(جهت آشنايي بيشتر مي توانيد به بروشورهاي مهارت هاي زندگي از شماره 34 تا 44 مراجعه فرماييد)

* در مورد كودكان بيش فعال علاوه بر موارد فوق رعايت موارد زير تأكيد مي شود: 
- دارو درماني مستمر زير نظر روانپزشك كه ممكن است تا چند سال طول بكشد، چرا كه با تشخيص و مراقبت درست اكثريت قريب به اتفاق آنان تا پايان دوره نوجواني درمان مي شوند. 
- تأمين خواب مناسب شبانه به هر طريق ممكن، حتي با اعلام خاموشي براي تمامي اعضاي خانواده، مثلاً ساعت 9 شب.
- پرهيز از خوردن قند و شكر، نوشابه گازدار، كاكائو، چيپس، پفك و ... 
- آموزش والدين در زمينه شيوه برخورد با آنها و نحوي كمك كردن به فرزند بيش فعالشان در انجام كارهاي روزانه.

استرس در كودكان را جدى بگيريم  نازخند صبحی   متخصصين ثابت كرده اند كه بسيارى از رفتارهاى غيرعادى كودكان در واقع واكنش نسبت به فشارهايى است كه احساس مى كنند. در كتاب فرهنگ لغت دكتر معين در مقابل واژه «استرس» معادل هاى «فشار» و «تنيدگى» و «تنش» نوشته شده است و استرس را حالتى تعريف كرده كه ارگانيسم را عليه يك عامل مهاجم نامعين مثل جراحت، عفونت، درد، آلرژى و حتى خوشحالى و غم به واكنش وامى دارد. استرس واژه اى است كه معمولاً براى حالت هاى خاص بزرگسالان به كار مى رود. اين واژه در مورد كودكان به لحاظ دنياى آزاد و بى دغدغه آنان كمتر به كار مى رود و بعضاً به ندرت به كار برده مى شود. البته ممكن است در موارد حاد مثل سپرى كردن يك بيمارى، از دست دادن عزيزان و... متوجه فشارى كه كودك متحمل مى شود شده باشيم ولى هرگز نمى گوييم كه كودك دچار استرس شده است.   واقعيت اين است كه در دنياى امروز بسيارى از حالت هايى كه انسان را دچار روان پريشى ها مى كند در كودكى همان قدر عموميت دارد كه در بزرگسالى. عوامل بسيار ظريفى هستند كه منشاء فشارند اين عوامل مى توانند توانايى ها، قابليت هاى يادگيرى، كار و خلاصه زندگى كودك را تحت تأثير خود بگيرند. واژه استرس را اولين بار در سال 1936 در مورد فشارهاى روانى - عاطفى كودكان دكتر هانس سليه به كار برد. سليه معتقد بود كه «بسيارى از بيمارى هاى شايع ميان كودكان بيشتر به خاطر عدم واكنش هاى سازشى مناسب به استرس است نه به خاطر صدمات ناشى از ميكروب ها و سم ها. مثلاً وقتى غده فوق كليوى كودك براى زير كنترل در آوردن حساسيت غذايى يا آلرژى هاى ديگر به شدت فعال شده باشد ديگر سيستم داخلى بدن توانايى و آمادگى لازم براى مقابله با ساير بيمارى ها را نخواهد داشت. در نتيجه كودك پيوسته حالت سرماخوردگى دارد يا گلودرد، گوش درد و... چركى، پس تا وقتى كه فشارهاى درونى ناشى از آلرژى برطرف نشود بچه دائماً در معرض اين قبيل بيمارى ها خواهد بود.   دكتر پل كارسن استرس را درونى (بيولوژيكى) و بيرونى (محيطى - عاطفى) معرفى مى كند. در بررسى هايى كه درباره اين دو نوع استرس به عمل آمده ثابت شده است كه اگر عوامل بيرونى علت اصلى استرس باشد با برطرف شدن فشار، ضعف بدن و رفتارهاى غيرعادى برطرف خواهد شد و كودك مبتلا به سرعت بهبود خواهد يافت. اما اگر علت اصلى عوامل درونى رژيم غذايى نامناسب، اختلال در بينايى، شنوايى و عقب ماندگى باشد تا درمان كامل هر يك از اين عوامل، هيچ گونه تغييرى در رفتار و ضعف جسمانى كودك پديدار نخواهد شد. استرس چه درونى باشد و چه بيرونى، به طور اتوماتيك سيستم هشدار دهنده بدن را به كار مى اندازد و اندام هايى از بدن را به فعاليتى غيرعادى وامى دارد. واقعيت اين است كه بسيارى از علائم استرس دوران كودكى به قدرى ظريف و حساس است كه والدين يا مربيان هرگز متوجه آن نمى شوند. بسيارى از كودكان كه به ظاهر سالم و طبيعى هستند ممكن است ناراحتى هاي عديده اى داشته باشند كه هيچ ربطى هم به يكديگر نداشته باشد.   مثلاً كودكى كه نمى تواند توپ را درست ببيند يا سر كلاس درسى براى ديدن مطالبى كه روى تخته سياه نوشته شده به چشم هايش فشار مى آورد با عنايت به اين عدم توانايى ها دچار استرس مى شود كه در يادگيرى او اختلال ايجاد مى كند. با اطلاعات اندكى كه والدين يا مربيان از بسيارى از حالات كودكان دارند مى توانند حدس بزنند كه مشكل تنگ كردن چشم كودك به هنگام نگاه كردن به تخته سياه و تلويزيون با عينك حل مى شود ولى اگر آنها توجه دقيق و عميقى به خلق و خو و رفتار كودك نداشته باشند نخواهند توانست به راحتي عوامل بيرونى و درونى استرس را در وجود كودك تشخيص دهند. مثلاً كودكى كه تا رسيدن پاى تخته به چند ميز و نيمكت مى خورد ممكن است فاصله ها را تشخيص ندهد، يا قند خون اش پايين آمده و كودك انرژى لازم را براى دقت و يادگيرى و تشخيص از دست داده است. بعضى وقت ها كودكى كه قند خونش پايين است دچار اشكال در بينايى نيز مى شود؛ چنين كودكى براى بهتر ديدن آن چه كه در اطرافش وجود دارد مدام به خودش فشار مى آورد و به طور قطع دچار استرس مى شود و اين فشار موجب كاهش بيشتر قند در خون كودك مى شود.   رژيـــم غذايــــــى و رفتــــــارهاى كـــودک پژوهشگران و متخصصان امور تغذيه معتقدند كه رژيم غذايى نقش بسيار مهمى در زندگى كودك دارد؛ آنان برخى از مشكلات و بيمارى هاى كودك را به خاطر عدم تغذيه صحيح مى دانند چون بسيارى از كودكان آنچه را كه لازم است بخورند نمى خورند و آن چيزهايى را كه خوردنش مضر است بيشتر مصرف مى كنند! پزشكان متخصص تغذيه مى گويند ميان رفتارهاى كودك و وضعيت بيوشيميايى بدنش رابطه اى انكارناپذير وجود دارد و آزمايش هاى انجام يافته بر روى قندخون بچه ها نشان مى دهد كه 75 درصد بچه هاى «شيطان» (بيش فعال) يا قند خونشان پايين است و يا مبتلا به نوعى آلرژى هستند. وجود چنين اختلالاتى از علائم استرس و فشار در كودكان است.   برخلاف تصور والدين، عدم موفقيت در انجام امورى كه نياز به حفظ تعادل و حركات موزون دارد و يا نداشتن نظم و برنامه ريزى در انجام كارها و نداشتن نظم فكرى و منطقى در حرف ها و قادر نبودن به انجام امور شخصى، ربطى به دست و پا چلفتى بودن كودكان ندارد. پزشكان ثابت كرده اند كه تغذيه نامناسب در دوران حساس رشد منجر به كاهش سلول هاى مغزى و كوچك شدن اندازه مغز مى شود و چون بسيارى از الگوهاى رشد از طريق ژن به نسل هاى بعد منتقل مى شود رژيم غذايى مادر و اجداد مادرى هم مى تواند روى رشد كودك اثر بگذارد. والدين در عصر جديد كه تقريباً عصر فرزند سالارى است مدام مراقب تغذيه كودكان هستند ولى افراط و تفريط در مصرف پروتئين ها، چربى و هيدرات هاى كربن حتى ويتامين ها تعادل كودكان را به هم مى زند. يكى از بارزترين عوارض رژيم غذايى نامناسب در كودكان شيطنت افراطى و اختلال در يادگيرى است به طورى كه كمبود ويتامين B1 كودك را تندخو، تحريك پذير، بى حوصله و عصبى مى كند، ويتامين B3 برخى از كودكان را دچار رخوت و سنگينى و برخى را نيز دچار اضطراب مى كند، كمبود آهن نيز سبب عدم تمركز ذهنى و كم تحملى و برانگيختگى مى شود.   زياده روى در خوردن تنقلات مثل شيرينى، پفك، پاستيل و... همان اثر زيانبار را دارد كه سوء تغذيه. پزشكانى كه در انستيتوى تغذيه نيويورك بر روى صدها كودك تحقيقاتى پيرامون تغذيه مناسب انجام داده اند ثابت كرده اند كودكانى كه شيطنت مى كنند و در يادگيرى آنان اختلال وجود دارد در متابوليسم (سوخت و ساز) هيدرات هاى كربن (شيرينى) مشكلاتى دارند. اكثر كودكانى كه در كلاس درس شيطنت مى كنند يا به درس گوش نمى دهند علت اصلى اعمالشان زياده روى در خوردن انواع شيرينى هاست.   آلــــــــــــــرژى با بررسى تاريخچه پزشكى كودك از قد، وزن، بيمارى ها و داروهاى مصرفى و آلرژى ها و چگونگى خواب، مى توان رژيم غذايى مناسبى در نظر گرفت كه ضمن در برداشتن تمام مواد غذايى ضرورى، عوارض جانبى در برنداشته باشد به ويژه اين كه با پى بردن به آلرژى كودك ويتامين مورد نياز او را از مواد ديگر تأمين كنيم مثلاً حساسيت به مركبات موجب مى شود ويتامين C مورد نياز از گوجه فرنگى و امثال آن تأمين شود. پزشكان مى گويند ويتامين B يكى از ضرورى ترين مواد براى كنترل طبيعى سيستم عصبى و مهمترين عامل در حفظ سلامت عمومى به شمار مى آيد به ويژه در كودكانى كه دچار استرس هستند زيرا با آزمايشات گوناگون ثابت شده كه اين گونه كودكان خيلى زودتر از ساير كودكان ذخيره ويتامين B شان را از دست مى دهند. در پژوهش هايى كه زير نظر دكتر وگل (VOGEL) رئيس بخش پزشكى مركز رشد و تكامل كودك واقع در نيويورك انجام گرفته ثابت شد كه 20 درصد بچه ها تا 18 سالگى دچار شب ادرارى هستند.   دكتر ويليام كروك كه متخصص آلرژى در اين بخش است اعتقاد دارد كه عارضه شب ادرارى يك عارضه آلرژيك است. براساس اظهارات اين متخصص خوردن مواد آلرژى زا سبب اسپاسم و انقباض شديد و غيرارادى عضلات مى شود و وقتى كه ماهيچه هاى مثانه دچار اسپاسم مى شود ديگر كودك يا نوجوان قادر به نگه داشتن ادرار نخواهد بود. در اين گونه مواقع بهتر است مواد آلرژى زا ( آنچه را كه كودك نسبت به آن آلرژى دارد) از برنامه غذايى حذف کنيم و مقدار مصرف پروتئين را نيز افزايش و مصرف هيدرات هاى كربن (شيرينى) را كاهش دهيم. اين رژيم به 85 درصد از كودكان و نوجوانان كمك كرده كه بتوانند دفع ادرار را كنترل كنند. پزشكان انستيتو تغذيه نيويورك مى گويند براى تعيين نيازهاى واقعى بدن هر كودك بايد به بررسى عميق و همه جانبه اى دست زد و تمام ويژگى هاى بيوشيميايى را در نظر گرفت تا به رژيم غذايى مناسبى دست يافت. همان طور كه ذكر آن رفت استرس در كودكان مجموعه عوامل بسيار ظريفى است كه منشاء آن فشار است و شناخت آن مستلزم دقت فراوان است ولى خوشبختانه پس از شناخت، درمان آن بسيار آسان و نتيجه بخش است.   سخـــــــن آخــــــــــــر والدين بايد آگاه باشند كه تمامى مشكلات رفتارى كودكان مربوط به نحوه تربيت نيست به ويژه رفتارهاى غيرعادى. در سال هاى 1920 - 1915 توجهى به كودكان كژرفتار و ديرآموز مبذول نمى شد و در نهايت به مددكاران تحويل داده مى شدند ولى امروزه پژوهش هاى پزشكى ثابت كرده كه ناراحتى اغلب اين کودکان ناشى از خوردن غذاهاى بدون كالرى و موادشيميايى افزوده شده به غذاها و احتمالاً آلرژى نهفته است. با دقت در وضع غذا و رفتار كودك تا فرصت باقى است به درمان او بپردازيم.   تبیان

 طلاق، سرنوشتی ابهام آمیز برای كودكان

 انسان پس از طی دوران طفولیت و نوجوانی به مرحله ای سرشار از احساس، كه همان جوانی است پا می گذارد. دورانی كه یك جوان توانائیهای مختلفی را در خود می بیند و صلاحیت انجام امور مهم را نیز ، در خود حس می كند. طبیعتاً هر انسانی بنابر شرایط و موقعیت های متفاوت، از تربیت متفاوتی هم برخوردار بوده است. لذا بسته به این تفاوتها ، خواسته ها و نیازهای افراد هم مختلف است . چنانچه والدین فرزندان خود را به گونه ای تربیت كنند كه به طور معمول از كمبودی برخوردار نباشند ، معمولاً در دوران حساس جوانی ، كمتر دچار انحرافات مختلف اخلاقی می شوند . اما گاهی محبت های افراطی والدین و در اختیار داشتن امكانات رفاهی بسیار و یا از طرفی كمبود محبت والدین نسبت به فرزندان و عدم توجه به آموزش هنجارها و رفتارهای اجتماعی مهم ، مانند مسئولیت پذیری یا مسئله مشاركت در انجام امور فردی و اجتماعی ، ممكن است فرزندان را به افرادی ناتوان در جامعه تبدیل كند .

یكی از مهم ترین و حساس ترین خصوصیات دوران جوانی ، تصمیم گیری افراد برای تشكیل زندگی مشترك و مسئله ازدواج است . اگر جوانان ما در دوران كودكی و نوجوانی با آموزش صحیح و باورهای مناسب پرورش یابند ، با شناخت معیارهای درست و متعادلی به امر ازدواج می نگرند و كمتر دچار مشكل می شوند . حال آنكه عدم وجود یك باور معقول و متعادل نسبت به ملاك های ازدواج می تواند آفت های یك زندگی مشترك را بسازد كه تداوم و لحاظ نمودن چنین مواردی    می تواند موجب لرزش پایه های یك زندگی باشد و نهایتاً منجر به طلاق شود .

از طرفی اگر یكسری باورهای لازم در زمینه تعهد و مسئولیت پذیری برای افراد درونی شده باشد علیرغم مشكلات گوناگون ، می توان به تداوم یك همزیستی امیدوار بود . اما همیشه مسئله به همین جا ختم نمی شود بلكه در بسیاری موارد تفاوتهای ارزشی میان دو نفر موجب بروز تنش     می شود اینكه دو طرف قادر به تعریف مبانی ارزشی یكدیگر نیستند ، بنابراین ممكن است آنها را نادیده بگیرند و یا نسبت به آن بی اهمیت باشند و همین مسئله میتواند به مرور زمان به مشكلی لاینحل بدل شود كه نهایتاً قدرت صبر و تحمل دو طرف را به سر بیاورد . چرا كه هر دو طرف مدافع متعلقات و ارزش ها و هنجارهای خود هستند و البته در این میان مواردی استثنایی هم وجود دارند كه با داشتن گذشت و فداكاری ، چنین مشكلاتی را نادیده می گیرند و به زندگی خود ادامه میدهند . مسئله طلاق به خودی خود یك آسیب اجتماعی است كه ، پیامدهای منفی پس از آن هم ، ممكن است به معضلاتی بزرگ تبدیل شود . از جمله این پیامدها ، سرنوشت « بچه های طلاق » است .

طلاق ذاتاً تلخ و زجر آور است اما در شرایطی ،گریزناپذیر است و ما چه بخواهیم و چه نخواهیم ممكن است اتفاق بیفتد . اما فرزندان چه گناهی دارند كه بایستی تاوان نداشتن خانواده را پس دهند ؟

آنچه مسلم است بعد از طلاق والدین ، حضانت فرزندان به صورت توافقی و یا طبق مفاد قانونی به یكی از طرفین داده می شود و همین مسئله به تنهایی آغازی است برای بروز مشكلات روحی و روانی فرزندان و در نتیجه آسیب پذیر بودن آنها در برابر انواع مختلف مسائل فردی و اجتماعی . طبیعتاً تامین نیاز روانی فرزندان به والدین بعد از بروز طلاق حداقل به نصف تقلیل پیدا می كند . آنچه مسلم است در این مسیر تلاش هر یك از والدین در جهت جایگزینی پدر یا مادر برای فرزند ، در اكثر موارد نتایج مثبتی به دنبال نداشته است . چرا كه این یك نیاز طبیعی و به نوعی حق طبیعی فرزند است كه به دلیل وجود مشكلات خاص میان پدر و مادر ، از او گرفته شده است و خلأ عاطفی حتی  یكی از والدین ، چیزی نیست كه به راحتی بتوانآنرا جایگزین نمود.  و چه بهتر كه  این مسئله را باور داشته باشیم كه برای تطابق و بوجود آوردن سازش در فرزندان،  برای زندگی در شرایط پس از طلاق ، می توانیم راههای صحیح تربیتی را همراه با ایجاد نگرش روشن در فرزندان تقویت كنیم تا آنكه به دنبال این باشیم تا با ارائه تصویری تیره از یكی از والدین كه هم اكنون در كنار فرزند نیست ، بخواهیم با ایجاد كینه و نفرت سعی در پاك كردن تصور ذهنی آنهاداشته باشیم . بدیهی است فرزندان پس از طی دوران كودكی و نوجوانی به سنینی می رسند كه خود قدرت تشخیص حق و باطل را پیدا می كنند و آن زمان دیگر نمی توان واقعیت ها را از دید آنها پنهان كرد . چرا كه خود به دنبال درك واقعیات می روند و طبق این مسئله این قدرت را پیدا می كنند كه صداقت والدین خود را تشخیص دهند . پس بهتر آنست كه برای بهبود وضعیت و شرایط « فرزندان طلاق » با ارائه راه حل ها و دیدگاههای صحیح و به كار بردن صداقت ، به آنها خوب دیدن و خوب فكر كردن را بیاموزیم .

برگرفته از: تبیان

  بازنگری تأثيرات طلاق بر فرزندان 

طلاق يا يک زندگی پر تنش؟

مترجم: مونا مشهدی رجبي

حتما بارها شنيده‌ايد كه جدايي والدين زندگي فرزندان را تباه مي‌كند و عامل اصلي تمامي مشكلات روحي و رواني و رفتاري فرزندان به شمار مي‌آيد. تحقيقات بسيار زيادي در مورد تأثير جدايي والدين بر زندگي فرزندان انجام شده است كه اغلب آنها بدون بررسي علل مشكلات رفتاري يا ذهني كودكان طلاق، با نگاهي سطحي و ساده، جدايي والدين را عامل تمامي اختلالات رفتاري ذكر كرده‌اند و با توجه به اين فرضيه اشتباه، مانع جدايي بسياري از زوج‌ها شده‌اند. ولي آيا زندگي كردن كودك در يك خانه پرتشنج كه افراد آن رابطه سرد و بي‌روحي با يكديگر دارند آسيب كمتري به روح و روان او وارد مي‌آورد؟

سارا مك لين، پژوهشگر آمريكايي در اين مورد مي‌گويد: علت مشكلات روحي فرزندان طلاق، جدايي والدين يا زندگي كردن آنها با يكي از والدين نيست، بلكه تشنج‌ها و درگيري‌هاي خانوادگي و اختلافات والدين پيش از جدا شدن، باعث بر هم خوردن آرامش ذهني آنها مي‌شود و به دنبال خود معضلات رفتاري را به همراه مي‌آورد. وي معتقد است جدايي به تنهايي آسيبي به هيچ يك از افراد خانواده وارد نمي‌كند بلكه مشكلات پيش از آن و عواملي كه موجب رسيدن خانواده به نقطه پايان مي‌شود، موجب ايجاد مشكل در روح و روان كودك و حتي والدين خواهد شد. جوزف هوپر، پژوهشگر مسائل خانواده مي‌گويد: زماني بقاي يك زندگي خانوادگي براي كودك مفيد است كه درگيري‌ها و مشكلات اعتقادي  و سليقه‌اي والدين محسوس نباشد، زيرا در غير اين صورت دوام يك زندگي نه تنها به سود كودك نيست بلكه باعث تشديد تشويش‌هاي ذهني و مشكلات روحي او مي‌شود. پل آماتو، استاد جامعه‌شناسي در دانشگاه نبراسكا و آلن‌بوث، استاد دانشگاه پنسيلوانيا تحقيق همه جانبه‌اي انجام داده و اعلام كردند واقعيت اين است كه بسياري از خانواده‌ها بدون اينكه درگيري‌هاي شديد يا اختلافات عميق داشته باشند از هم پاشيده مي‌شوند. آمار نشان مي‌دهد هفتاد درصد از كل طلاق‌هاي صورت گرفته در ايالت متحده آمريكا مربوط به زوج‌هايي بوده كه با يك دوره مشاوره كوتاه و حتي با تفكر و همدلي بيشتر، قادر به ادامه زندگي بوده‌اند و بدون ترديد اين شرايط براي فرزندان مناسب‌تر است.

آنها پيشنهاد مي‌كنند والديني كه مشكلات جدي با يكديگر ندارند سريع تصميم به جدايي نگيرند زيرا نمي‌توان از اثرات منفي اين پديده اجتماعي بر فرزندان غفلت كرد. بهتر است زوج‌ها تا زماني كه فرزندان‌شان دوران بلوغ را پشت سر مي‌گذارند كانون خانواده خود را حفظ كنند و در صورت باقي ماندن مشكل، پس از سپري شدن دوران بحراني  فرزندان‌شان تصميم به جدايي بگيرند. البته اين مسأله تنها شامل خانواده‌هايي مي‌شود كه مشكلات و درگيري‌هاي آنها اندك است، زيرا زندگي كردن كودك در يك خانه پر تشنج و پردرگيري، نه تنها تأثيري مثبت بر ذهن و رفتار او ندارد بلكه آسيب‌هاي بسيار جدي به روح و روان وي وارد مي‌كند.

مگي گالاگر در كتاب "يك جدايي مسالمت‌آميز" آورده است: معمولاً طلاق به عنوان راه حلي براي پايان بخشيدن به درگيري‌ها و تنش‌ها پيشنهاد مي‌شود اما آيا واقعا طلاق موجب خاتمه يافتن درگيري بين زوجين مي‌شود؟ آمارها نشان مي‌دهد تنها 12 درصد از زوج‌ها پس از طلاق رابطه‌اي مسالمت‌آميز و بدون درگيري با يكديگر دارند و مي‌توانند براي تأمين خواسته فرزندشان يا ايجاد آرامش براي وي رابطه‌اي نسبتاً آرام و دوستانه داشته باشند، اما 50 درصد از زوج‌ها پس از طلاق با يكديگر رفتاري تندتر دارند و مشاجرات و درگيري‌هاي آنها با شدت بيشتر و اغلب در حضور فرزندان صورت مي‌گيرد. اين روابط با گذشت مدت زماني حدود 5 سال از تاريخ طلاق به يك كينه و دشمني ديرينه بدل مي‌شود و كودكان را وارد يك ميدان جنگ مي‌كند. پس در واقع، راه حل در جدايي نيست، در تغيير شرايط است، زيرا تا پيش از آن زوج‌ها در يك محيط و زير يك سقف بودند و حالا اغلب مشاجرات به صورت تلفني يا از طريق رابط و واسطه انجام مي‌شود. حال اين سؤال پيش مي‌آيد كه آيا طلاق باعث كاهش درگيري‌ها و تنش‌ها در خانواده مي‌شود و آرامش را به كودكان آن خانواده‌ها باز مي‌گرداند؟ روشن است كه براي پايان بخشيدن به درگيري‌ها و تنش‌هاي موجود بين زوجين، جدايي و طلاق آخرين راه است، اما بدون ترديد اين درگيري‌ و مشاجره دو زوج نيست كه باعث بر هم خوردن آرامش كودك مي‌شود بلكه درگيري و اختلاف والدين كودك است كه امنيت را در محيط خانه از بين مي‌برد و او را موجودي ضعيف و افسرده مي‌كند و طلاق نيز باعث كاهش اين مشاجرات نخواهد شد پس تأثير مثبتي روي فرزندان ندارد مگر اينكه والدين با آگاهي از موقعيت خود و فرزندان‌شان عملكرد خود را تغيير دهند و كاري كنند كه هم به نفع آنها باشد و هم باعث حفظ سلامت فرزندشان شود.

مگي گالاگر، در صفحه 103 كتاب "برافكندن ازدواج"، ( The Abolition Of Marriage) مي‌گويد: طلاق باعث تشديد درگيري‌هاي والدين و مشاجرات آنها مي‌شود و آسيب‌هاي وارد شده به فرزندان را افزايش مي‌دهد. آمار نشان مي‌دهد دو سوم از زوج‌ها حتي پس از 5 سال از تاريخ جدايي خود نسبت به يكديگر احساس عصبانيت و خشونت مي‌كنند و به دنبال راهي هستند تا اين كاستي‌هاي روحي و رواني را جبران كنند. در اين شرايط، اغلب به منافع و مصالح فرزندشان يا نظريات كارشناسان توجهي ندارند و تنها با پرخاشگري و خشونت موجب سبك شدن بار مشكلات خود مي‌شوند، اما اين سبك شدن باعث تشديد اختلالات روحي و رواني فرزندان مي‌شود كه شاهد اين رفتارهاي پرتشنج در محيط خانواده هستند.

يك طلاق خوب و مسالمت‌آميز از دوام يك ازدواج پرتنش بهتر است

تا پيش از دهه 70 ميلادي، اغلب والدين خود را موظف مي‌كردند كه براي تأمين آرامش و سلامت رواني فرزندان‌شان حرفي از جدايي به ميان نياورند و علي‌رغم اختلافات و درگيري‌هاي بسيار به زندگي زناشويي خود ادامه دهند اما پس از آغاز اين دهه، نظريه تازه‌اي مطرح شد كه بر ساختار ذهني و فكري خانواده‌ها تأثير گذارد. نظريه جديد بر اين مبنا بود كه زندگي فرزندان در خانواده‌هايي كه پر از تنش و درگيري است اثرات بسيار مخربي بر فكر و روح آنها دارد، پس جدايي والدين براي اين دسته مفيدتر و بهتر است. با اعلام اين نظريه جديد تعداد زيادي از خانواده‌هاي پرتشنج به اين راه حل تازه روي آوردند و جدا شدن والدين باعث بازگشت آرامش به زندگي فرزندان شد. روزاليند بارنت، پژوهشگر استراليايي مي‌گويد: فرزندان خانواده‌هاي پرتنش، مشكلات رفتاري بيشتري نسبت به فرزندان طلاق دارند، بنابراين اگر والدين به جاي تلاش براي تداوم يك رابطه پر از درگيري و مشاجره اقدام به جدايي كنند و پس از جدايي يك رابطه سالم و مسالمت‌آميز با همسر سابق خود كه پدر يا مادر فرزندشان است برقرار سازند، خواهند توانست به سلامت روان فرزندشان كمك كنند و باعث ارتقاي شخصيت او شوند. وي افزود: در بسياري از موارد، طلاق باعث رها شدن زنان از تنش و افسردگي مي‌شود. مادران سالم‌تر و شاداب‌تر مي‌توانند فرزنداني آرام‌تر و فعال‌تر تربيت كنند و موجب تقويت اعتماد به نفس آنها شوند. شاداب‌تر شدن مادر و بازگشت وي به زندگي عادي باعث ايجاد انگيزه در فرزندان مي‌شود و به آنها اطمينان مي‌دهد كه در هر مرحله از زندگي مي‌توان با مشكلات مبارزه كرد و سربلند بيرون آمد.

اغلب والدين پس از جدايي، مقاومت بيشتري در برابر مشكلات پيدا مي‌كنند و فرزندان‌شان را براي پذيرش شرايط سخت زندگي آماده مي‌كنند. به همين دليل اكثر فرزندان طلاق استقلال بيشتري دارند و در تصميم‌گيري‌هاي خود با اقتدار بيشتري حركت مي‌كنند. اندرسون، پژوهشگر آمريكايي در مورد دليل اين مسأله مي‌گويد: زماني كه يك زن خود را از زندگي پرتشنج رها مي‌كند، از نظر ذهني و روحي با مشكلات زيادي مواجه است كه براي از ميان بردن آنها احتياج به استقلال فكري و اقتدار شخصيتي دارد و به تدريج به تقويت اين نيروهاي دروني مي‌پردازد و براي اينكه فرزندانش در شرايط مشابه آسيب كمتري ببينند، سعي مي‌كند اين نيروها را در آنها ايجاد كند. بنابراين فرزندان اين مادران مقتدر و توانمند، گام‌هاي محكم‌تري در زندگي خود برمي‌دارند و موفقيت‌هايي مشابه با ديگر افراد جامعه خواهند داشت البته تنها در صورتي كه والدين پس از جدايي، رفتاري خشونت‌بار و كينه‌جويانه با يكديگر نداشته باشند و محيطي نسبتاً آرام را براي فرزندان‌شان فراهم كنند.

پژوهش‌ها نشان مي‌دهد فرزنداني كه پس از جدايي والدين بتوانند با هر دو والد خود ارتباط نزديك داشته باشند و در هر دو محيط احساس امنيت و آرامش كنند كمترين آسيب را مي‌بينند. طبق آمارهاي موجود، درصد شكست رفتاري در اين قشر، كمتر از فرزندان والديني است كه پس از جدايي هنوز مشاجرات پي‌درپي دارند و نتوانسته‌اند به آرامش لازم دست پيدا كنند. همچنين نسبت مشكلات رفتاري در فرزندان خانواده‌هايي كه هميشه شاهد درگيري و مشاجره والدين هستند بيشتر از فرزندان طلاق است. اين در حالي است كه مشكلات رفتاري در فرزندان خانواده‌هايي كه يكي از والدين به‌دليل مشكلات اخلاقي و جرايم مختلف در زندان هستند يا به هر دليلي منزل را ترك كرده‌اند، بسيار زياد است.

برگرفته از: مجله فرهنگ و پژوهش

نگاهی به آينده و شرايط زندگي بچه‌های طلاق مصائب فرزندان جدایی مهناز جعفری همه چيز خيلي سريع اتفاق مي‌افتد. آشنايي و خواستگاري و ازدواج. جشني برگزار مي‌شود و دختر و پسر سر خانه و زندگي‌شان مي‌روند . اول همه چيز خوب پيش مي‌رود اما بعد از چند وقت كم‌كم اختلاف‌ها خودنمايي مي‌كنندو جنگ و جدل‌ها آغاز مي‌شود و تا زن و شوهر مي‌آيند بفهمند كجاي زندگي‌شان اشتباه كرده‌اند، بچه‌شان آنها را مامان و بابا صدا مي‌زند و دردسرها اضافه مي‌شوند. بچه‌اي كه آمده بود تا كانون خانواده را گرم كند حالا خود به مصيبتي تبديل شده است اما كار به همين جا ختم نمي‌شود بعد از مدتي كش‌وقوس سرانجام مهر طلاق روي شناسنامه‌ها مي‌خورد و خلاص. خلاص؟ نه. شايد پدر و مادر از دست هم خلاص شوند اما براي بچه‌شان اين تازه اول ماجراست. او حالا يك عنوان تازه دارد: بچه طلاق پدر يا مادر؟ مساله اين است طلاق و جدايي همسران از يكديگر مسلماً بازتاب گسترده‌اي را در ميان اعضاي خانواده‌هاي هر دو طرف به دنبال دارد. واكنش‌هاي گوناگوني از جانب اعضاي خانواده و فاميل، ابراز خواهد شد و هركسي از زاويه نگاه خود مي‌كوشد تا حق را به يكي از طرفين دعوا بدهد اما نكته‌اي كه غالباً در اين ميان ناديده انگاشته مي‌شود عواقب ناخوشايندي است كه دامنگير زندگي فرزندان زوج‌هاي طلاق گرفته مي‌شود. فرزنداني كه به خاطر فقدان محبت‌هاي خانوادگي و ناقص بودن بافت خانواده آنان، دچار آسيب‌هاي روحي ـ رواني و اجتماعي متنوعي خواهند شد كه شايد تا پايان عمر بر نحوه زندگي خصوصي و جمعي آنان نيز تاثير خواهد گذاشت. واقعيت اين است كه كودكان زندگي در يك خانه به همراه پدر و مادر را به عنوان يك اصل كاملا ً طبيعي مي‌شناسند و هرگونه رخدادي كه سبب آسيب رسيدن به اين باور آنان شود ـ به‌ويژه اتفاق ناگواري همچون طلاق ـ سبب جوانه زدن و رشد نوعي محروميت و كمبود در بافت شخصيتي آنان خواهد شد. كودكان مرگ يكي از والدين را راحت‌تر مي‌پذيرند و با آن كنار مي‌آيند اما جدايي آنها را سر دوراهي قرار مي‌دهد. آنها چه با مادر زندگي كنند و چه با پدر همواره كمبود ديگري را حس مي‌كنند و در جمع همسالانشان از اينكه هميشه فقط با يكي از والدينشان ديده شوند، رنج مي‌برند. علي كلاس سوم دبستان است. او از اينكه هميشه مادرش در جلسات اوليا و مربيان شركت مي‌كند ناراحت است و مي‌گويد: «بچه‌ها به من مي‌گويند بچه ننه. چون هميشه مادرم به مدرسه مي‌آيد. يكي از دوستانم به من گفته است تو هيچ وقت مرد نمي‌شوي چون پدرت نيست كه كارهاي مردانه را به تو ياد بدهد».مرجان هم دختر 22 ساله‌اي است كه پدر و مادرش 10 سال است از هم جدا شده‌اند. او مي‌گويد: «من اصلا دلم نمي‌خواهد به مهماني بروم. چون همه دختران هم سن و سال من با مادرانشان مي‌آيند اما من بايد با پدرم بروم. بجز اين خيلي حرف‌ها هم هست كه آدم نمي‌تواند با پدرش بزند. چيزهايي كه فقط بين مادرها و دخترهاست اما من مجبورم حرف‌هايم را در دلم نگه دارم. چون مادر ندارم كه با او درددل كنم.» دكتر ابراهيم حاج حيدري، كارشناس امورخانواده در خصوص تاثير طلاق روي كودكان مي‌گويد: «آسيب‌رسيدن به امنيت روحي ـ رواني كودكان نخستين تاثيري است كه از طلاق عايد بچه‌ها مي‌شود. اشتباهات و خودخواهي‌هاي والدين مسلماً تا پيش از جدايي، سبب بروز شرايط تلخ و ناگواري در خانه بوده است و كودكان به عنوان نخستين قربانيان اين تشنج و درگيري ـ حتي قبل از رسميت يافتن طلاق ميان والدينشان ـ در زمينه امنيت رواني دچار آسيب‌ديدگي‌هاي شديد مي‌شوند. در واقع بچه‌هاي يك خانواده متلاشي شده و از هم گسيخته نخستين قربانيان اين پديده ناخوشايند اجتماعي به‌شمار مي‌آيند و داده‌هاي آماري متعددي نيز كه دراين خصوص تهيه شده است حكايت از اين موضوع دارند كه بچه‌هاي طلاق مستعدترين و مناسب‌ترين افراد براي دريافت زمينه‌هاي لازم در خصوص ناهنجاري‌هاي اجتماعي هستند. بچه‌هاي طلاق و آسيب‌هاي بي‌شمار مطالعات پژوهشگران در سطح اروپا نشان مي‌دهد، كودكاني كه در خانواده‌هاي از هم گسيخته زندگي مي‌كنند، بيشتر به مواد مخدر معتاد مي‌شوند. مطالعات محققان دانشگاه گلاسكو نشان مي‌دهد، نوجواناني كه والدين آنها از هم جدا شده باشند، يا نوجوانان بي‌سرپرست بيشتر در معرض اعتياد به مواد مخدر هستند. بر اساس اين مطالعه، از هم گسيختگي خانواده‌ها، زندگي نوجوان با يكي از والدين، طلاق والدين، اعتياد والدين و ديگر موارد، همگي موجب مي‌شوند نوجوانان تمايل به مصرف مواد مخدر پيدا كنند . خلأهاي عاطفي و خانوادگي ناشي از طلاق، مهم‌ترين دليل روي آوردن نوجوانان به بزهکاری و مواد مخدر است. دعواها و ناسازگاري‌هاي دائمي والدين، كتك‌كاري ميان آنها و بروز خشونت‌هاي مختلف در ميان آنان نيز موجب مي‌شوند كودك خود را بي‌تكيه گاه فرض كند و در چنين مواقعي هيچ چيز جذاب‌تر از شادي‌هاي زودگذر استعمال مواد مخدري همچون كوكائين و متامفتامين نيست. بر پايه اين گزارش، محققان دانشگاه ادينبورگ معتقدند ريشه اعتياد از چهارديواري خانه سرچشمه مي‌گيرد. خانواده‌هاي از هم گسيخته بيشترين ميزان كودكان و نوجوانان معتاد را دارند. متاسفانه اثرات ناخوشايند طلاق حتي در بزرگسالي نيز بچه‌هاي طلاق را رها نمي‌كند. بسياري از آنها در ارتباطات اجتماعي مشكل دارند و گاهي نيز از برخورد ديگران و قضاوت آنها در مورد خودشان عذاب مي‌كشند. زماني كه مي‌خواهند ازدواج كنند و تشكيل خانواده دهند هميشه ترس از تكرار رابطه پدر و مادرشان آنها را آزار مي‌دهد و ديگران نيز با توجه به زندگي پدر و مادرشان در مورد آنها قضاوت مي‌كنند و فكر مي‌كنند بچه‌هاي طلاق هم به سرنوشت پدر و مادرشان دچار مي‌شوند و نمي‌توانند كانون خانوادگي خود را حفظ كنند. اكثر روانشناسان بر اين باورند كه آسيب‌ديدن عزت نفس و حس مفيد بودن و روحيه سازگاري با ديگران در بچه‌هاي طلاق كاملا ً طبيعي و اثبات شده است. بچه‌هايي كه والدين آنها از يكديگر جدا شده‌اند ـ حتي اگر نزد پدر يا مادر نيز زندگي كنند ـ شديداً دچار افت روحي و خدشه دار شدن ويژگي‌هاي رفتاري خاص كودكان سالم مي‌شوند و اصلاح اينگونه نارسايي‌هاي رفتاري در اين قبيل كودكان مستلزم طرح وقت و صرف هزينه بسيار بالايي خواهد بود. دكتر حاج حيدري می افزاید: اثرات زيانبار طلاق بر كودكان به قدري گسترده است كه در وجوه مختلف اجتماعي، اقتصادي و حتي فرهنگي بايد مورد كنكاش قرار گيرد. درواقع صدماتي كه به بچه‌هاي طلاق وارد مي‌شود به جهت وسيع‌بودن دامنه تاثيرگذاري‌شان مي‌تواند تاثيرات زيانباري را به لايه‌هاي مختلف جامعه در ابعاد گوناگون آن داشته باشد. بسياري از كودكان كه والدين آنها از يكديگر جدا شده‌اند به مرور زمان گرفتار پديده‌هاي مذموم اجتماعي مي‌شوند. در حقيقت از نظر جامعه‌شناسي مشكلات، آسيب‌ها و معضلات فراواني فراروي بچه‌هاي طلاق ديده مي‌شود. تمام خطرات و آسيب‌هايي كه مي‌تواند آحاد جامعه را مورد تهديد جدي قرار دهد، در ذات دروني خود قابليت تاثيرگذاري منفي بر شخصيت وجودي اينگونه كودكان را نيز دارا ست. بايد اين نكته را مورد توجه جدي قرار داد كه اينگونه كودكان بيشتر از ساير آحاد جامعه در برابر تهديدها و آسيب‌هاي اجتماعي، ضربه‌پذير هستند و به علت مشكلات عديده در بافت كلي زندگاني اين قبيل كودكان، آنان خيلي سريع‌تر از ديگر افراد جامعه گرفتار باندهاي قاچاق موادمخدر، سرقت و ديگر بزهكاري‌هاي اجتماعي، اقتصادي مي‌شوند. شهناز قاسمي كارشناس بهزيستي عقيده دارد كه توجه به بچه‌هاي طلاق بايد در دستور كار و مركز توجه يك سازمان مشخص با امكانات مالي معين قرار گيرد. توجه به كودكاني كه ماحصل طلاق محسوب مي‌شوند در شرايط كنوني و در جامعه امروز از اهميت بسيار بالايي برخوردار است، از سوي ديگر عوارض اجتماعي ناشي از طلاق روي كودكان، گاه شكل بسيار فاجعه باري را به خود مي‌گيرد و كودكان به‌عنوان قربانيان بلافصل طلاق بيش از ساير اقشار تشكيل دهنده جامعه در معرض خطر هستند. از همين روست كه از ديدگاه كارشناسانه، ضرورت تشكيل و تأسيس نهادي مسوول كه بتواند با تمامي عوارض و پيامدهاي اجتماعي طلاق و اشكال گوناگون مربوط به تاثيرات آن بر كودكان و نوجوانان مواجه شود و قابليت بررسي و حل اين مشكلات و عوارض را نيز داشته باشد، بيش از پيش احساس مي‌شود. اما پيش از آن بايد زوج‌هاي جوان را به اهميت انتخاب آگاهانه و ازدواج مسوولانه واقف كرد. آنها بايد بدانند اشتباهات آنها در زندگي زناشويي تنها خودشان را متضرر نمي‌كند بلكه عواقب ناخوشايند آن تا سال‌ها و حتي گاه تا پايان عمر گريبان فرزندانشان را خواهد گرفت و آينده آنها را به مخاطره خواهد انداخت.   منبع: روزنامه تهران امروز

  چه كسی بچه‌ها را دوست دارد 

ترجمه: ساناز سرابی زاده

 هيچ جامعه‌شناس و روانشناسي حكم به طلاق نمي‌دهد و نيز در هيچ آييني، طلاق رسمي پسنديده تلقي نشده است. اما هنگامي كه همه راه‌ها به تفاهم و پيوند ميان دو زوج بسته شده (اگرچه طلاق پيشتر رخ داده است)، به طلاق به‌عنوان فرجامين راه نگريسته مي‌شود؛ اما اين طلاق با همه اماها و اگرهايش، بيش از همه تاثيري آني بر فرزندان و آينده آنان دارد. به همين علت، به پدر و مادراني كه به هر دليل طلاق گرفته‌اند، گفته مي‌شود كه همچنان رابطه صميمانه و خوب خود را با فرزندان خويش حفظ كنند. مطلب حاضر به وظايف پدران و مادران در قبال فرزندان طلاق اشاره دارد. مسئوليت والدين در بهترين شرايط هم سنگين است و درهنگام وقوع حادثه يا بحران انجام اين وظايف دشوارتر به‌نظر مي‌رسد.

در هنگام جدايي والدين ازيكديگر، زندگي خانواده دستخوش پاره‌اي بحران‌ها مي‌گردد با اين حال شايسته نيست كه والدين از انجام وظايف خود غافل شوند. تقسيم  وظايف سرپرستي در خانواده‌هاي از هم پاشيده را در اصطلاح حضانت مشترك مي‌نامند. در اين نوع حضانت والدين بايد با وجود تمام مشكلات به‌طور مشترك همانند يك خانواده همكاري داشته باشند. ممكن است اين كارتا حدود زيادي غيرممكن به‌ نظر ‌آيد اما خواندن مطالب زير ممكن است تا حدودي شما را در انجام اين وظيفه خطير ياري دهد. «ما تو را دوست داريم، جايت دركنار ما امن است. به خواسته هايت پاسخ مي‌دهيم و از تو مراقبت خواهيم كرد.»  هنگامي كه كودكان در خانواده‌اي به دنيا مي‌‌آيند اين پيام‌هاي مهم به آنها داده مي‌شود. براي بچه‌ها طلاق به معني تغيير تمام چيزهايي است كه روزي به آنان ارزاني داشتيد. بنابراين تغيير بزرگترين تهديد براي كودكان در طول مراحل اوليه طلاق به شمار مي‌رود.«حالا چه كسي از من مراقبت خواهد كرد؟ كجا زندگي خواهم كرد؟ آيا بايد مدرسه‌ام را تغييردهم، دوستانم را از دست خواهم داد؟»اين تغييرات سؤالات زيادي در ذهن كودكتان به وجود مي‌آورد و باعث ايجاد احساسات منفي نظير: ترس، ناراحتي، ناامني و نگراني در او خواهد شد.

والدين كارن وبابي چهار ماه پيش تصميم گرفتند از هم جدا شوند. آنها اوايل هفته را با مادرشان سپري مي‌كنند، هنوز به همان مدرسه هميشگي مي‌روند و همان دوستان هميشگي خود را دارند. ولي از پنجشنبه تا يكشنبه عصر در خانه پدر خود كه كمتر از يك مايل با آنها فاصله دارد، مي‌مانند. هر دو بچه‌ها تا حدودي با همسايه‌هاي پدرشان آشنا شده‌اند و تعدادي  از دوستان مدرسه‌اي كارن در نزديكي خانه پدرش زندگي مي‌كنند. پدر و مادر هر دو به خوبي درك مي‌كنند اين دوره سختي براي همه آنان است و تمام تلاش خود را مي‌كنند تا حتي‌الامكان كمترين تغييرات را اعمال كنند. البته گاهي اوقات اين كار بسيار سخت مي‌شود اما آنها هر دو توافق كرده‌اند كه تمام تلاش خود را بكنند. والدين جني هشت ماه پيش از هم جدا شدند. مادرش بلافاصله از استان محل زندگي آنها رفت و جني تا زماني كه پدرش خانه را فروخت وبه آپارتمان جديد نقل مكان كرد، با او زندگي مي‌كرد اما پس از اين او مجبور بود با مادرش زندگي كند، حالا او در مدرسه جديدي درس مي‌خواند كه مايل‌ها با خانه‌اش فاصله داشت. اگرچه جني هفته‌اي يكبار با پدرش تماس داشت ولي به ندرت او را مي‌ديد.  مادرش  به او پيغام‌هايي  مي‌داد كه جني بايد آنها را به پدرش منتقل مي‌كرد، پيغام‌هايي كه جني را بين والدينش قرارداده بود اين كار باعث شده بود تا پدرش عصباني شود و جني از اين وضعيت احساس ناراحتي مي‌كرد زيرا تغيير بزرگي در زندگي او رخ داده بود. او مجبور شده بود تا مدرسه اش، دوستان و پدرش را ترك كند و اين تغييرات دائما ادامه داشت. فكر كنيد جاي اين كودك بوديد، هنگامي كه همه نظرات  شخصي خود را در رابطه با تغييرات زندگي‌اشان دارند، چه كسي بيش از اين كودك لطمه مي‌خورد؟ كدام كودك مي‌تواند با اين مشكلات كنار آيد؟

توصيه كلي ما اين است كه: هر چه تغييرات در سال اول كمتر باشد، بهتر است. اگر امكان دارد به نفع كودكتان است كه در همان خانه يا حداقل همان حوالي بمانيد  و  به  همان مدرسه هميشگي برود. سعي كنيد تا همان قواعد و عاداتي را كه قبل از جدايي در خانه وجود داشته تغيير ندهيد. اين كار كمك مي‌كند تا فرزندانتان كمترين ضرر روحي را متحمل شوند. ممكن است نيازهاي عاطفي والدين در لحظات بحراني آنها را كوركند و از نيازهاي فرزندان خود غافل شوند. اگرچه ممكن است والدين دچار چنين لحظاتي درز ندگي بشوند اما بايد به خاطر داشت كه آنها هنوز پدر و مادر هستند. هنگامي كه والدين به اين نكته توجه كنند كه طلاق براي كودكان نيز به معني تغيير است، مشكلاتي كه همراه با اين تغييرات پديد مي‌آيد كاهش پيدا كرده و كار والدين آسان‌تر خواهد شد.

نكات زير باعث مي‌شود تا تغييرات براي كودكتان آسان‌ترشود:

v      در مورد طلاق با فرزندانتان صحبت كنيد. به آنها بگوييد كه ديگر اين ازدواج نمي‌تواند ادامه پيدا كند و شما بايد از يكديگر جدا شويد. بچه‌ها ممكن است ابتدا سؤالاتي بپرسند يا دليل بخواهند و حتي به مخالفت با دلايل شما بپردازند.

v      با كودكتان صادق باشيد. اطلاعاتي كه در مورد جدايي به آنها مي‌دهيد بايد ساده، خلاصه و مناسب سن آنها باشد. به آنها قول آشتي با همسرتان را ندهيد مگر اينكه احتمال آن زياد باشد.

v      سعي كنيد حتي‌الامكان سال اول جدايي تغييري صورت نپذيرد. كودكتان را به همان پزشك، مدرسه يا همان مكان‌هاي تفريحي هميشگي ببريد. اغلب اوقات مدرسه مكان امني براي كودكاني است كه والدينشان از هم جدا شده‌اند.

v      به كودكانتان اطمينان دهيد كه آنان را دوست داريد و هميشه والدين آنها باقي خواهيد ماند و تمام تلاش خود را براي آنها بكار خواهيد برد.

v      به كودكانتان بگوييد كه حال دو خانه دارند، مراقب باشيد هيچگاه از واژه ملاقات استفاده نكنيد.

v      به كودكانتان بگوييد كه اين تغييرات بخاطر نيازهاي احساسي شماست. هركس احساساتي دارد و مي‌تواند آن را بيان كند. تغيير هميشه آسان نيست ولي به‌زودي همه چيز روبراه خواهد شد.

v      هيچگاه كودكتان را تهديد به ترك نكنيد. حتي به خاطر آنكه مجبور به اطاعت از شما شود.

v      به نگراني‌هاي فرزند خويش گوش فرا دهيد. نگراني‌هايي كه از نظر بزرگسالان كوچك به‌نظر مي‌آيد ممكن است براي كودك معضلي بزرگ باشد.

v      از خود اطمينان حاصل كنيد كه براي حمايت از كودكانتان به آنان متكي نيستيد. كودكان توانايي عاطفي لازم را براي حمايت از شما ندارند. از خود بپرسيد چه كسي بايد ديگري را حمايت كند؟

v      عشقتان را نسبت به كودكتان نشان دهيد. او را روي پاي خود بنشانيد، بغلش كنيد  و با تماس چشمي محبت آميزي عشق خود را به آنان عرضه كنيد.

v      از بودن با كودكانتان لذت ببريد و لحظات شادي را براي آنها فراهم كنيد. خنده بهترين درمان است.

v      تا جايي كه ممكن است هر چه زودتر به پرستار و يا مربي كودكتان اطلاع دهيد كه از همسرتان جدا شده‌ايد. ممكن است اين كار براي شما در زماني كه  احساس ناامني و سردرگمي مي‌كنيد مشكل باشد اما اين كار به ديگر بزرگسالان كه مورد علاقه كودك شماست كمك مي‌كند تا دليل تغيير رفتار كودكتان را بفهمند و او را در كنار آمدن با اين قضيه ياري دهند.

·         هنگام برنامه ريزي يا درصورت هرگونه تغييري به كودكانتان اطلاع دهيد. بگذاريد آنها اول از همه از تغييرات مكان يا تغيير زمان بودن با والد ديگرش آگاه باشند.

·         خودتان و استعدادهايتان را باور داشته باشيد و به كودكانتان اعتماد به نفس لازم براي تغيير و تحولات جديد را بدهيد.

گاهي اوقات با تمام تلاشي كه والدين در انجام وظايف خود مي‌كنند، ممكن است كودك هنوز نيز به زندگي جديد خود عادت نكرده باشد. در واقع اين كودكان  به جاي آنكه خود را با زندگي جديد تطبيق دهند بناي ناسازگاري را در پيش مي‌گيرند. اين نوع كودكان احساس امنيت كمتري مي‌كنند و گوشه‌گير مي‌شوند. برخي از اين كودكان شديدا نياز به يك مشاور دارند تا آنها را در  تطبيق با زندگي جديد ياري دهند. پس دست به كار شويد و به يك روان‌شناس ماهر كه سابقه كار با بچه‌ها را نيز داشته و شما نيز به او اعتماد داريد، مراجعه كنيد. از بيان سؤالات و نگراني‌هايتان واهمه نداشته باشيد. مهم‌تر از همه نااميد نشويد و فكر نكنيد يك بازنده‌ايد.به جاي آن سعي كنيد تا اين دوره را بخشي از دوره تطابق كودكتان با شرايط جديد ببينيد و به او كمك كنيد تا با اين شرايط سازگاري پيدا كند و همانند يك فرد سالم در جامعه زندگي کند.

منبع: WWW.OHOIOLINE.OUS.EDU

برگرفته از: همشهری آنلاین

تأثیر طلاق بر کودکان   شیما سادات جلالی امام  طلاق پدیده­ای است که به گسست خانواده می­انجامد و می­توان آن را به 6 مرحله تقسیم کرد، زوجی که از یکدیگر جدا می­شوند، ناچار با این مراحل رو به رو می­شوند : 1.  طلاق عاطفی : بیانگررابطه زناشویی که به زوال می­رود. 2.  طلاق قانونی: متضمن زمینه­ها و دلایلی که بر پایه­ی آن به ازدواج پایان داده می­شود. 3.  طلاق اقتصادی: که به تقسیم ثروت و دارایی مربوط می­شود. 4.  طلاق هماهنگی میان والدین: که مسایل نگهداری کودک و حق ملاقات را دربرمی­گیرد. 5.  طلاق اجتماعی: به تغییرات در دوستی­ها و سایر روابط اجتماعی مربوط می­شود. 6.  طلاق روانی: که از طریق آن فرد سرانجام باید پیوندهای عاطفی را قطع کند و با الزامات تنها زیستن رو در رو شود .   همه این مراحل ممکن است دشواری­ها و تنش­هایی پدید آورد که بر زن و شوهر، فرزندان، خویشاوندان و دوستانشان تأثیرگذاراست و اما دراین میان فرزندان هستند که فشار روانی بیشتری را متحمل می­شوند. طلاق تاثیرفزاینده­ای برزندگی و جنبه­های مختلف شخصیتی کودکان می­گذارد، تحقیقات نشان داده حتی جدایی­هایی که به آرامی انجام می­گیرد مسیر زندگی کودکان را تحت تأثیر قرارمی­دهد. فرزندان طلاق عموماً با دور نمای عاطفی بُغرنجی نسبت به فرزندانی که در خانواده­های سالم زندگی می­کنند رو به رو هستند. طلاق برای کودکان به معنی ایجاد دو جهان متفاوت است که باید هرکدام را به طور جداگانه درک کرد، کودکان طلاق همواره سعی می­کنند که با روحیات و عادات پدر و مادر آشنا شوند و خود را با شرایط آن­ها تطبیق دهند و این موضوع باعث تضاد شخصیت و دو گانگی در کودک می­شود؛ کودکان طلاق همانند کودکانی که دارای خانواده سالم هستند احساس امنیت عاطفی را تجربه نمی­کنند و همین امر باعث تاثیر گذاری مستقیم برعزت نفس و دیگر ویژگی­های فردی آنان می­شود. فرزندان پس از جدایی پدر و مادرشان درواقع اغلب از اضطراب عاطفی آشکار رنج می­برند؛ کودکانی که در سن قبل از مدرسه هستند عموماً سر در گم و وحشت زده می­شوند و خود را به خاطر جدایی مقصر می­دانند، کودکان بزرگتر نیز از جدایی پدر و مادر متحمل تنش­های فراوانی می­شوند، اما آن­ها بهتر می­توانند انگیزه­های والدیشان را برای طلاق درک کنند ولی اغلب عمیقاً نگران اثرات آن بر آینده خود هستند و غالباً احساس خشم شدیدی را نشان می­دهند، فرزندان بزرگتر همواره تلاش می­کنند تا ستون خانواده را دوباره بنا کنند و زمانی که تلاش آنان بی نتیجه می­ماند، خشم درونیشان به مرور طغیان کرده و به صورت رفتارهای ناهنجار مانند آزار رساندن به دیگران و حتی به خود نمود پیدا می­کند.   ضربات عمیق روحی و روانی ناشی از پدیده طلاق بر روی فرزندان غیر قابل انکار است، اما نکته قابل توجه در این مورد آن است که نمی­توان رفتارهای خاص مثل افسردگی، دیگر آزاری، خود آزاری و دیگر واکنش­های منفی را به تمام کودکان طلاق تعمیم داد زیرا هر یک از کودکان تحت تاثیر شرایط خاصی هستند و ویژگی­های رفتاری خاص خود را دارند، به همین دلیل در اینجا به ذکر یک نمونه از کودکان طلاق می­پردازیم.   سال 1380 امیر، کلاس اول ابتدایی است، پسر خوب، درس خوان، مؤدب و در عین حال سرشار از شادی و شیطتنت­های کودکانه است، مراحل تحصیلی خود را با نمرات بالا به پایان می­رساند و هرسال به عنوان شاگرد نمونه مورد تشویق معلمان و مربیان مدرسه قرار می­گیرد.   سال 1383 کلاس سوم ابتدایی، امیر افت تحصیلی پیدا کرده، کمتر با دوستان خود ارتباط برقرار می­کند و حساس و زود رنج شده، اواخر سال تحصیلی متوجه می­شویم که پدر و مادر امیر با یکدیگر اختلاف دارند و دائماً به مشاجره می­پردازند، در چنین شرایطی باید به امیر حق داد، که امیر گذشته نباشد؛ کم حرف، زود رنج و گوشه گیر! امیر با هیچکدام از همسالان خود ارتباط برقرار نمی­کند. او کلاس سوم را با معدل پایین سپری می­کند. سال 1384 دیگر از آن پسر گوشه گیر و آرام خبری نیست؛ امیر رفتارهای ناهنجاری از خود بروز می­دهد و به دیگر همسالان خود آسیب می­رساند. یک روز سر می­شکند و روز دیگر پا. معلم توان کنترل امیر را ندارد ، امیر حرف گوش نمی­دهد. از او شکایت می­شود. امیر 10 ساله پایش به کلانتری باز می­شود، همسایه­ها هم از دست امیر عاصی شده­اند؛ امیر موجود ناهنجار و غیرقابل تحمل شده. حدود یک هفته است امیر به مدرسه نیامده، معلم سراغ امیر را می­گیرد، به خانه او زنگ می­زنند اما کسی جوابگو نیست، بالاخره پس از گذشت دو هفته متوجه می­شوند امیر در بیمارستان بخش اعصاب و روان بستری شده است. یک ماه بعد امیر به مدرسه می­آید. امیر آن پسری که هم کلاسانش "وحشی" صدایش می­زدند، نیست؛ امیر افسرده است، امیریک مجسمه متحرک است بدون احساس، بدون عکس العمل.   تقریباً 3 هفته گذشته و امیر هنوز به مدرسه نمی آید، از طرف مدرسه سراغش را می گیرند، او مجدداً به بیمارستان منتقل شده ولی این بار نه  بخش روانی  بلکه بخش مراقبت­های ویژه، " امیر خود کشی کرده! " با تصوراینکه امیر از خودکشی جان سالم بدر ببرد و دیگر دست به این کار نزند، باز هم می­توان گفت: " امیر، امیر سابق است؟"   این شرح حال تنها یک نمونه از هزار نمونه در این زمینه است. با تمام این تفاسیر سنجش اثرات جدایی والدین بر کودکان بسیار دشوار است؛ میزان ستیز میان پدر و مادر قبل از جدایی، سن کودکان، داشتن خواهر یا برادر، وجود پدر بزرگ و مادر بزرگ و سایر خویشاوندان، روابط آن­ها با هر یک از والدین و اینکه اغلب تا چه حد پد رو مادر را می­بینند، همه این عوامل و عوامل دیگر می­توانند بر فرایند سازگاری تأثیر داشته باشند. ولی نکته قابل توجه اینکه هر چه قدرهم، شرایط مناسب برای سازگاری کودکان وجود داشته باشند باز هم آنان قربانی این پدیده هستند و ضربه­هایی که در نتیجه­ی این جدایی می­بینند نه فقط درحال، بلکه در آینده نیز با آنان همراه خواهد بود و زندگی شان را تحت شعاع قرار می­دهد.   منابع: سایت اینترنتی irandoc.ac.ir    LATimes  به نقل از خبر نامه آفتاب کتاب جامعه شناسی ( نویسنده: آنتی گیدنز- ترجمه: منوچهر صبوری - نشر نی)

وب سایت های روانشناختی جهان
   
....................................................................................................................

موسسه درمان و پژوهش شناختي بك  Beck Institute for Cognitive Therapy and Research اين سايت منابعي را در خصوص پژوهش ، درمان و كتب مورد نياز متخصصان ارايه مي كند. همچنين در آن سئوال و جوابهايي در خصوص درمان مطرح شده است . http://beckinstitute.org

....................................................................................................................

آكادمي شناخت درماني  The Academy of Cognitive Therapy در اين سايت امكان دسترسي به اطلاعات عمومي در خصوص رفتار درماني شناختي CBT وجود دارد.علاوه بر آن اطلاعاتي در خصوص آموزش و كارگاههاي آموزشي CBT در چندين موسسه دانشگاهي ارايه شده و نيز معرفي كتاب براي متخصصان و افراد غير متخصص صورت گرفته است . http://www.academyofct.org

....................................................................................................................

راهنماي لغتنامه ها : كجا مي‌توانيد روانشناسي را بيابيد ؟ راهنماي واژه‌نامه‌هاو لغتنامه‌ها در زمينه روانشناسي http://ww.glossarist.com

....................................................................................................................

psychweb  دسترسيon line به سايتهاي مربوطه در زمينه روانشناسي با تكيه بر اخبار و منابع مربوطه www.gasou.edu/psychweb

....................................................................................................................

شبكه روانشناسي اين سايت داراي اطلاعات بسياري در زمينه روانشناسي براي دانشجويان و اساتيد روانشناسي مي‌باشد. www.psychology.net

....................................................................................................................

TCP HOMEPAGE  شامل تمرينات كلاسي ، پروژه‌هاي طولاني ، كتابها ، دستنامه ها ، مقالات ، فهرست استنادي www.rider.edu/users/suler

....................................................................................................................

جامعه روانشناسي شخصيت و روانشناسي اجتماعي (SPSP)  www.spsp.org

....................................................................................................................

روانشناسي اجتماعي فضاي ارتباطي ( cyberspace )  خواندنيها و طرحها ، ابزار و ارتباطات (links ) ، پروژه هاي گروهي ـ 2000، پروژه هاي شخصي 2000 و .... http://www.muohio.edu/psybersite/cyberspace

....................................................................................................................

روانشناسي شناختي درUCR  تحقيقات در زمينه روانشناسي شناختي ، دانشگاه كاليفرنيا ، برنامه هاي دكترا در روانشناسي شناختي ، تحقيقات و آموزش http://www.psych.ucr.edu/departmental/cognitive.htm

....................................................................................................................

بهداشت رواني  mentalhealth.com

....................................................................................................................

مدارك روانشناسي ‌ on line (وب جهاني ) دانشگاهي بن  مدارك در زمينه روانشناسي شامل چكيده ، متن و ... همراه با ارجاعات اسنادي www.unibonn.de/

....................................................................................................................

ارزيابی و آزمون  انجمن روانشناسی آمريکا (APA) اطلاعات مربوط به آزمون ها و ارزيابی روانشناسی شامل : يافته ها ، بدست آمده های آزمون های روانی ، استانداردهای آزمون و نيز راهنمايی های ديگر و ارتباط با سايت های ديگری که در اين زمينه فعال هستند http://www.apa.org/science/standards.html

....................................................................................................................

كودكان ناتوان اين سايت يك راهنمايي on line براي خانواده ها، كارگزاران توان بخشي و ساير افراد علاقمند ميباشد . در اين سايت ميتوان اطلاعاتي در زمينه سايت ، آموزش ، سرپرستي سرگرمي و ساير جنبه هاي زندگي اين كودكان بدست آورد . اين سايت علاوه بر اطلاعات فوق مطالب جامعي در زمينه اختلالات ذهني و رفتاري كودكان ناتوان نظير « ناتوانيهاي يادگيري و بيماريهاي جسمي و رشدي كودكان» مي باشد. اين سايت هم چنين به عوامل خطر زاي رشد اين كودكان نظير فاكتورهاي اجتماعي مثل فقر و سوء استفاده نيز مي پردازد. http://www.childrenwithdisabilities.ncjrs.org/key.html

....................................................................................................................

سايت اضطرابها  The Anxieties site- R. Reid Wilson, Ph.D. اين سايت به دكتر ويلسون تعلق دارد كه متخصص در درمان اختلالات اضطرابي است. در اين سايت طرحهاي درماني قدم به قدم براي اختلالات اضطرابي ارايه شده است. http://www.healthyplace.com/communities/Anxiety/anxieties/12aboutdr/bio.htm

....................................................................................................................

مجموعه منابع مديريت آموزشی در اريک  اين سايت منابعی که توسط اريک جمع آوری شده را در زمينه مديريت آموزشی در اختيار می گذارد . www.eric.uoregon.edu

....................................................................................................................

مشاوره آموزشی مديريت  واحدهای on line و سمينارها راهنمايی برای واحدهای درسی آموزشی مديريت www.tregistry.com/

....................................................................................................................

UNITAR موسسه سازمان ملل برای تحقيقات و آموزش  دسترسی on line به تحقيقات و آموزش سازمان ملل متحد www.Unitar.org

....................................................................................................................

نقد و بررسی آموزشی هاروارد  چکيده های نقد و بررسی در زمينه مشکلات آموزشی می باشد . شامل اشتراک ، مقالات گذشته و سفارش مباشد. http://gseweb.harvard.edu/...hepg.her.html

....................................................................................................................

پرسش و حل مسئله ENC  مقالات و منابع در زمينه تکنيکهای مسئله و حل آن در کلاس درس. http://www.enc.org/focus/topics/inquiry/index.htm

....................................................................................................................

نظريه های آموزشی  نشريه نئوری آموزشی : مقالات در رابطه با فلسفه آموزش شامل چکيده های ، فهرست ها و اطلاعات اشتراک را در دسترس قرار می دهد . www.ed.uiuc.edu/eps/educetionaltheory

....................................................................................................................

آرشيو تحليل سياست آموزشی  جستجو در آرشيوهای نشريات الکترونيکی ، در اين زمينه برای دسترسی به آخرين مقالات و تحقيقات را امکان پذير می سازد . http://olam.ed.asu.edu/epaa

....................................................................................................................

آموزش خاص  اطلاعات درباره همه جنبه های آموزشی خاص ، شامل آموزش معلولين ، آموزش کودکان استثنايی ، IDEA-IEP و ... همراه با مقالات در اين زمينه را در دسترس قرار مي دهد . http://specialed.com/

....................................................................................................................

يک سوال درباره آموزش بپرس  امکان جستوی سريع در ارتباط با مدارس ، آموزش عالی ، بررسی های تحصيلی ، گواهينامه ها و تدريس از طريق Looksmart live http://looksmart.com

....................................................................................................................

100سايت برتردر زمينه آموزشی  آدرس 100 سايت برتر آموزشی را که بطور هفتگی انتخاب می شوند در اختيار می گذارد و با امکان جستجو برای سايتهای مورد علاقه همراه است . www.100topeducation.com

....................................................................................................................

انتشارات carfax : روانشناسی تربيتی در عمل  اين نشريه يک تريبون آزاد بين المللی است برای تبادل افکار ، مباحث و اشاعه سريع يافته های تحقيقاتی در حوزه روانشناسی در ارتباط با آموزش .اين نشريه تاکيد ويژه ای بر انتشارگزارشات تحقيقات کاربردیبر پايه مطالعات رفتاری و تجربی دارد . http://www.tandf.co.uk/journals/carfax/01443410.html

....................................................................................................................

منابع روانشناسی مدرسه  school psychology resource منابع روانشناسی مدرسه برای روانشناسان ، والدين ، مربيان وهم چنين دانشجويان ومحققين درحوزه های ناتواناييهای يادگيری ، ADHD http://www.schoolpsychology.net/

....................................................................................................................

دپارتمان روانشناسی تربيتی و مشاوره دانشگاه اينديانا   دراين سايت برنامه های درسی کارشناسی ارشد ، دوره های تخصصی و دکترا در حوزه روانشناسی تربيتی ، روانشناسی مدرسه و مشاوره را می توانيد بيابيد . http://education.indiana.edu/cep/

....................................................................................................................

رده بندی مدارس آموزش عالی ايالت متحده آمريکا برای سال 2002  در اين سايت اخبار مربوط به آموزش و تحصيلات عالی در آمريکا و هم چنين فهرست بهترين مدارس عالی ارزشيابی شده در سال 2001 را می توانيد بيابيد . اين سايت علاقمندان به تحصيل در آمريکا را برای انتخاب بهترين مرکز و نيز چگونگی ارسال در خواست راهنمايی می کند . http://www.usnews.com/usnews/edu/eduhome.htm

....................................................................................................................

استانداردها ، محاسبه پذيری و آزمون ها  اين سايت شامل سياهه ای متصل از انتشارات ، مقالات ، ارتباطات شبکه ای مربوط به آزمون های آموزشی ، وضع استانداردها ، محاسبه پذيری مدارس و مدرسين و اصلاحات آموزشی می باشد . http://www.edexcellence.net/topics/standards.html

....................................................................................................................

ندای انديشمندان ، محققين علوم تربيتی اين نشريه مقالات منتشره از سال 1980 را با دقت نظر مورد بررسی قرارداده و بصورت تمام متن ارائه می دهد . گروه های مباحثه بخش های يادگيری on line و نقد و بررسی کتابها و مقالات و ... قابل دسترسی در اين سايت می باشد . http://www.tcrecord.org

....................................................................................................................

نشريه تکنولوژی آموزشی  اين نشريه مقالات را در زمينه تکنولوژی آموزشی با تکيه بر يادگيری برای سواد آموزی در اختيار می گذارد . www.fno.org

....................................................................................................................

انجمن رهبری ، اداره و مديريت آموزشی بريتانيا DLMAS  اين سايت متعلق به انجمن رهبری ، اداره و مديريت آموزشی بريتانيا می باشد و برای ارائه خدمات در حوزه های ذکر شده طراحی شده است . - برای کسانی که مديريت مدارس ، مدارس عالی ، سازمان های آموزشی و دانشگاه های را بر عهده دارند. - برای افرادی که به امر تحقيق در زمينه خط مشی رهبری آموزشی مشغول هستند. http://www.shu.ac.uk/bemas/

....................................................................................................................

واژه نامه آمار اين سايت منبع مناسبي براي درك و كاربرد اصطلاحات آماري مي‌باشد. در اين واژه نامه كلياتي از مفاهيم اوليه ارائه مي‌گردد و هم چنين شامل واژگان آماري و فهرستي از منابع براي مطالعه بيشتر مي‌باشد. http://www.glossarist.com/glossaries/education/

....................................................................................................................

ارزشيابی و برنامه ريزی درسي QCA  اين سايت راهنماي علمي است براي برنامه ريزي درسي در مرحله ابتدايي و استانداردهايي را براي تعليم و تربيت فراهم آوري ميكند ، و هدف آن ارزيابي برنامه هاي درسي مدارس و اعتبار بخشي و نظارت بر كيفيت آن در مدارس ، دانشگاهها و مشاغل ميباشد اطلاعات آماري در اين رابطه را نيز مي توانيد در اين سايت بدست آوريد . http://www.qca.org.uk/ca/foundation/planning for learning.asp

پروفسور سعید شاملو، بنیان گذار روانشناسی بالینی ایران، در سال 1308 در ملایر چشم به جهان گشود. پس از طی دوران دبستان و دبیرستان برای ادامه ی تحصیل به کشور آمریکا رفت. در آنجا در دانشگاه جورج واشنگتن ، دانشگاه ایالتی واشنگتن و دانشگاه ایلی نویز به دریافت درجات کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکتری در روانشناسی بالینی و فوق دکتری در روان درمانی نایل آمد. سپس در آمریکا دو سال با سمت استادیاری به تدریس پرداخت و نیز در بخش روانپزشکی بیمارستان ایلی نویز به عنوان روانشناس بالینی بخش، به فعالیت پرداخت. پس از بازگشت به ایران،از سال 1340 تا 1342 در دانشکده پزشکی شهید بهشتی (دانشگاه ملی ایران) به تدریس و تحقیق و فعالیت بالینی پرداخت. از سال 1342 تا 1373 در دانشگاه تهران، سپس دانشگاه علوم پزشکی تهران با سمت های استادیاری ، دانشیاری و استادی به تدریس و تحقیق و ارایه خدمات بالینی اشتغال داشت. در سال 1373 ، گروه روانشناسی دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی را تاسیس کرد و از آن سال استادی و مدیریت همان گروه را بر عهده داشت. پروفسور سعید شاملو بانی تجدید حیات انجمن روانشناسی ایران بوده و در دوره های اول، دوم و پنجم ریاست هیات مدیره انجمن را نیز بر عهده داشتند. ایشان همچنین از پیشگامان طراحی سازمان نظام روانشناسی بود. پروفسور سعید شاملو از سوی «مرکز بین المللی شرح حال نویسی» (IBC) در کمبریج انگلستان به عنوان نامزد مرد سال 2004 انتخاب شدند. این عنوان تنها به معدودی از برگزیدگان اعطا می گردد که دستاوردها و پیشگامی آنها در جامعه بین المللی برجسته باشد و انتخاب پروفسور شاملو از میان دهها هزار فرد لایق دیگر ، به درستی نشاندهنده قدر و ارزش اقدامات علمی ایشان است. برگزاری دومین کنگره بين‌المللي روان درمانی در شرق و كفتگوي بين تمدنها كه بيش از 60 مهمان از تمام قاره هاي جهان در آن شركت داشته اند ، برجسته ترین فعالیت علمی پروفسور شاملو در آخرین پاییز زندگانی وی بود. پروفسور شاملو ریاست و سمت دبیر کمیته علمی این کنگره را بر عهده داشتند. پس از برگزاری دومین کنگره بین المللی روان درمانی در شرق ، تعهد علمی و حساسیت پروفسور شاملو به مسایل حرفه ای، وی را، که سالها از بیماری قلبی رنج می برد و لازم بود از هر فعالیت همراه با استرس دوری جوید، برای چندمین بار روانه بیمارستان کرد. اما تن خسته و رنجور بنیان گذار روانشناسی بالینی ايران، که هفته ها بی خوابی و فشار روانی را تحمل کرده بود، اینبار توان مقابله با بیماری را نداشت. دکترشاملو يك هفته پس از برگزاري این كنگره بين‌المللي دچار حمله قلبي شد. یمارستان، همچون همیشه به ارتقای علم روانشناسی کمرهمت بسته بود و ریاست مسئولانه وی در جلسات اخیر پنجمین هیات مدیره انجمن روانشناسی ایران از آن جمله است. پروفسور شاملو بلافاصله پس از ترخيص از بيمارستان و با وجود توصيه پزشك معالج مبنی براستراحت، به دانشگاه مراجعه كرد تا به امور جاري گروه، دانشجويان و انجمن روانشناسي ايران رسيدگي كند. چند روز پس از مراجعت به دانشگاه بار دیگر دچار حمله قلبي شد و از آن پس در بيمارستان بستري بود تا سرانجام در صبحگاه روز دهم دی ماه 1383 قلبی که به دلها آرامش می بخشید به آرامش ابدی پیوست. روز یازدهم دی ماه، دانشجویان پروفسور شاملو که بسیاری از آنها خود به کسوت استادی درآمده اند با پدر روانشناسی بالینی وداع گفتند و ایشان را تا قطعه هنرمندان بهشت زهرا بدرقه نمودند. نام و كارهايش جاودان و راهش پررهرو باد خدمات پروفسور شاملو به اختصار الف : تالیف و ترجمه کتب زیر: بهداشت روانی روان شناسی بالینی روش های نو در روان کاوی کاربرد روان درمانی مکاتب و نظریه های شخصیت آسیب شناسی روانی روش تهیه شرح حال مصاحبه تشخیصی تاریخ علم روان شناسی روان درمانی کودک شخصيت ايراني (ناتمام ) ب : تالیف بیش از یکصد مقاله نظری و پژوهشی در روانشناسی ج : تاسیس اولین کلینیک مرکز مشاوره و راهنمایی در دانشگاه تهران در سال 1344 د : راه اندازی اولین دوره ی فوق لیسانس و دکتری روانشناسی بالینی در ایران ه : برگزاری دومین کنگره بین المللی روان درمانی در شرق سمت های پروفسور شاملو در چند موسسه: · بانی تجدید حیات و رئیس چند دوره از هیات مدیره انجمن روانشناسی ایران · عضو آکادمی علوم نیویورک از سال 1976 · عضو انجمن روانشناسی آمریکا (APA) از سال 1970 · عضو انجمن روان درمانی آمریکا از سال 1972 · عضو انجمن هیپنوتیست های آزمایشگاهی از سال 1967 · عضو مشاوره در هیات تحریه دایره المعارف بین المللی روان کاوی، روان پزشکی ، اعصاب و روان شناسی از سال 1973

آقای دکتر علی‌محمد کاردان درسال 1306 در شهر یزد به­دنیا آمدند. ایشان فرزند پدری اهل قلم و شاعر بودند و تا پایان تحصیلات متوسطه و دوره­ی دانشسرای مقدماتی در همان شهر یزد با نتایجی درخشان به تحصیل ادامه دادند. سپس دانشسرای عالی و در ادامه دوره‌ي لیسانس فلسفه و علوم تربیتی را در تهران به پایان رساندند و برای ادامه‌ي تحصیل راهی سویس شدند. درسال 1336 پس از دفاع از پایان‌نامه‌ي دکترا به ایران بازگشتند و از ابتدای سال 1337 رسماً در دانشگاه تهران به تدریس پرداختند. نیم قرن بعد از آن، سال های پرباري برای ایران، دانشجویان دکتر علی­محمد کاردان و خود استاد بود.

دکتر علی­محمد کاردان علاوه بر نقش فعال در تدریس و پژوهش، در مديريت امور دانشگاه نيز مشاركت داشتند؛ از جمله تا سال 1341 مديريت دروس موسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي، از سال 1341 تا 1348 رياست اداره‌ي كل آموزش دانشگاه تهران و از سال 1348 تا 1356 نيز رياست نخستين دانشكده علوم تربيتي كشور را كه در دانشگاه تهران داير شده بود برعهده داشتند.

پس از انقلاب، استاد مدیریت موسسه روانشناسی دانشگاه تهران را برعهده گرفتند و از 1363 تا 1376 به این مهم همت ورزیدند. استاد در سال 1369 به عضویت پیوسته فرهنگستان علوم مفتخر شدند و همچنین مدیر گروه علوم تربیتی سازمان تهیه و تدوین کتب درسی دانشگاهی، عضو شورای پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و عضو هیئت ممیزه دانشگاه تهران بودند و در انجمن‌هاي علمي مختلف حضور داشته و در دوره‌اي رياست انجمن روانشناسي اجتماعي را بر عهده داشتند.

داشتن سمتهایی نظیر سمتهای فوق زمانی ارزشمند است که در پس آن فلسفه­ای برای عمل، ارزش­هایی برای اتکا، نظریه­ای عملی برای پایبندی به آن وجود داشته باشد. نگاه دکتر علی‌محمد کاردان به پست­ها، مسئولیت­ها و مقامات خود آن­چنان بود که تعهد ایشان در حیطه­های فوق‌الذکر را نشان می­داد.

کارنامه‌ي استاد پر از ترجمه­های ماندگار در حوزه‌ي فلسفه، تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش، روش تحقیق و روانشناسی اجتماعی است كه در اين ميان ‌ترجمه‌ي شيواي روانشناسي اجتماعي نوشته‌ي اتوكلاين برگ بيش از همه براي دانشجويان و دانش‌آموختگان روانشناسي آشناست. همچنين در كارنامه‌ي استاد حدود 100 مقاله و چهار تألیف به زبان­های فارسی و فرانسه وجود دارد. برخی از آثار استاد از این قرارند:

· سیر آراء تربیتی در غرب، انتشارات سمت، 1381.

· L'Organization scolaire en Iran, histoire et perspective, these de doctorat, Faculte des letters, Universite de Geneve, Imperimerie Reggioni et Jaccoud, 1957.

· طرح اصلاح فرهنگ فرانسه، پل لانژون و هانری والون، انتشارات وزارت فرهنگ، چاپ اول 1337.

· تحولات روانی دوره­ی نوجوانی، مجله سخن، ش 9، 1337

· ویژگی­های اخلاقی و شخصیت پژوهشگری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران 26، آذرماه 1381.




و نهایتاً پس از سال ها تلاش در عرصه علم و فرهنگ، در زمستان سال1386 دیار باقی را وداع گفتند.روحش شاد و یادش گرامی باد

آقاي دكتر اصغر رضويه، در سال 1310 در کاشان متولد شد. تحصیلات ابتدائی را در کاشان و تحصیلات متوسطه را در تهران انجام داد، ایشان تحصیلات دانشگاهی را در دانشگاه تهران در رشته فلسفه و علوم تربیتی به انجام رسانید و در سال 1339 در این رشته فارغ اتحصیل شد. آقای دکتر رضویه در تمام دوره تحصیل، ابتدائی، متوسطه و دانشگاه حائز رتبه اول گردید. بنا بر همین امر به موجب قانون اعزام دانشجویان رتبه اول با بورس تحصیلی چهار ساله برای ادامه تحصیل به کشور آمریکا اعزام و در دانشگاه ایندیانای امریکا به تحصیل اشتغال ورزید. ایشان درجه فوق لیسانس (MA) خود را در سال 1343 (1964) در رشته روانشناسی تربیتی و درجه دکترای (Ph.D.) خود را در سال 1346 (1967) در همین رشته به پایان رسانید. آقای دکتر رضویه در دوره دکترا به عنوان مدرس درس‌های روانشناسی تربیتی، آمار و روش تحقیق با بخش روانشناسی تربیتی دانشگاه ایندیانا همکاری داشت و بعد از احراز درجه دکترا با عنوان استادیار به استخدام دانشگاه مزبور در آمد و تا سال 1347. در این سمت به کـــار اشتغال داشت  ایشان در همین سال تنظیم کتاب:Introduction to Research in Education ( مقدمه ای بر تحقیق در تعلیم و تربیت ) را با همکاری دو تن از استادان آمریکایی دانشگاه ایندیانا آغاز کرد. کتاب مزبور از اولین سال انتشار (1972) به وسیله مؤسسه معتبر Holt، Rinehart and Winston تاکنون 6 بار با تجدید نظر (که آخرین آن سال 2006 است) انتشار یافته و به چندین زبان ترجمه گردیده و در دانشگاه های معتبر جهان به عنوان متن درسی روش تحقیق در دوره های فوق لیسانس و دکتری مورد استفاده است. آقای دکتررضویه در سال 1347 به دعوت دانشگاه شیراز به شیراز آمد و کار دانشگاهی خود را در بخش روانشناسی این دانشگاه آغاز کرد. ایشان در سال 1348 و 1349 کنکور ورودی دانشگاه شیراز را برنامه‌ریزی و سرپرستی نمود. در سال 1348 نیز به عضویت هیأت اجرایی آزمون‌شناسی وزارت علوم و آموزش عالی منصوب شد و در هیأت مذکور طرح کنکور سراسری دانشگاه‌های کشور را تنظیم کرد و در سال‌های اولیه آن با ادامه عضویت در هیأت اجرایی آزمون‌شناسی وزارت علوم و آموزش عالی مسئول تهیه آزمون‌های مسابقات ورودی دانشگاه‌‌های کشور و تعیین نتایج آن بود. دکتر رضویه از سال 1347 ریاست دبیرستان دانشگاه شیراز را به عهده گرفت و این سمت را تا سال 1358 به عهده داشت. اين دبيرستان همچنان الگويي برجسته از فرايند كشف استعداد‌هاي درخشان در مناطق محروم و برخوردار كردن اين افراد از بهترين شرايط پرورشي بوده است. تنظیم طرح تشکیل دانشکده علوم تربیتی دانشگاه شیراز در سال 1353 به عهده دكتر رضويه گذاشته شد. ایشان با انجام موفقیت آمیز طرح مزبور در سال 1355 به عنوان اولین رئیس دانشکده انتخاب شد و این سمت را تا سال 1358 به عهده داشت. عمده تدریس آقای دکتر رضویه در زمینه روش‌های تحقیق، آمار، سنجش و روانشناسی تربیتی در دوره‌های دکتری، فوق لیسانس و لیسانس بوده است. ايشان در بیشتر دوره خدمت خود، سرپرست برنامه‌های تحصیلات تکمیلی، ابتدا در بخش روانشناسی و بعد در دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی داشنگاه شیراز بوده است. ایشان سرپرستی پایان‌نامه‌های بخش عمده‌ای از فارغ‌التحصیلان دوره دکتری و کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی را در دوره خدمت خود عهده دار بوده است. از جمله خدمات آموزشی دیگر آقای دکتر رضویه برنامه‌ریزی و اجرای کارگاه‌های متعدد آموزشی و پژوهشی در دانشگاه‌های شیراز و دیگر دانشگاه‌های کشور بوده است. کارهای تحقیقاتی دکتر رضویه بیشتر در زمینه انطباق و هنجاریابی آزمون‌های روانی و تربیتی برای استفاده در ایران متمرکز بوده که نتیجه این تحقیقات به صورت ده‌ها مقاله و در پژوهش‌نامه‌های داخلی و خارجی درج گردیده و در کنگره‌های روانشناسی ارائه شده است. فعاليت‌هاي دلسوزانه و توأم با تعهد و مسئوليت‌پذيري تحسين‌برانگيز دكتر رضويه منجر به معرفي ايشان به‌عنوان استاد نمونه از فرهنگستان ادبیات و علوم ایران در سال 1357 و استاد برجسته دانشگاه شیراز در سال 1373 گردید. ايشان علي‌رغم نايل شدن به افتخار بازنشستگي، همچنان فعاليت‌هاي آموزشی و پژوهشی خود را ادامه مي‌دهند. از جمله خدماتی که ایشان در حال حاضر بر عهده‌ دارند، ریاست سازمان نظام روانشناسی و مشاوره منطقه 4 کشور است.

 دکترشکوه السادات بنی جمالی

Shokohosadat Banijamali, Ph.D.

دکترسوسن سیف Sosan Seif, Ph.D. سابقه تحصيلي : 1ـ ليسانس روانشناسي ـ مدرسه عالي دختران ( دانشگاه الزهرا ) 54 ـ50 2ـ فوق‌ليسانس مشاوره و راهنمايي خانواده ـ مدرسه عالي شميران ( دانشگاه علامه طباطبايي ) 56 ـ 54 3ـ دكتراي مطالعه خانواده و كودك ـ دانشگاه سراكيوز آمريكا 57 ـ 61 سابقه اشتغال به خدمت: ـ عضو هيات علمي مدرسه عالي شميران ( دانشگاه علامه طباطبايي ) ـ عضو هيات علمي دانشگاه الزهرا ( دانشيار ) ـ عضو هيات علمي دانشگاه اما م صادق ( واحد خواهران ) ـ عضو هيات علمي مركز مطالعات و تحقيقات مسائل زنان ترجمه و تاليف : 1ـ روانشناسي رشد كودكان و نوجوانان ، تاليف مولي و راسل اسمارت: ترجمه 2ـ تئوري رشد خانواده : تاليف و ترجمه 3ـ اصلاح رفتار كودكان استثنايي : تاليف و ترجمه 4ـ جابه جا كردن كودك خردسال فلج مغزي در خانه : تاليف و ترجمه 5ـ آموزش و پرورش دوران نخستين كودكي : ترجمه 6ـ رشد كودكان تهراني از يك سالگي تا پنج سالگي : بررسي و تحقيق و تاليف 7- ناتواني‌هاي يادگيري ، تشخيص و درمان : تاليف 8ـ‌ريشه‌هاي فلسفي و تاريخي تئوري‌هاي نوجواني : تاليف و ترجمه 9ـ مشاوره خانواده : تاليف 10ـ مباحثي در اختلالات دوران نوجواني : تاليف تعدادي از مقالات ـ فرضيه زبان و تفكر ويگوتسكي ، مجله علوم انساني ، دانشگاه الزهرا ـ فقدان پدر و تاثير آن در روند رشد كودكان ، مجله علوم انساني وزارت آموزش عالي ـ مقايسه مشكلات دختران نوجوان ايراني با مشكلات دختران نوجوان ايراني مقيم آمريكا ، مجله علوم انساني دانشگاه الزهرا فعاليت ها در امور اجرايي ، آموزشي و پژوهشي 1ـ عضويت در شاخه كودكان استثنايي و برنامه ريزي وزارت فرهنگ و آموزش عالي 2ـ مديريت گروه علوم تربيتي دانشگاه الزهرا 3ـ عضو كميته مشورتي انستيتو روانپزشكي 4ـ مدير تحصيلات تكميلي ( كارشناس ارشد و دكترا دانشكده الهيات ، ادبيات و علوم انساني دانشگاه الزهرا 5ـ عضويت در كميته علمي سمينار روانشناسي در اسلام و دبير سمينار دانشگاه الزهرا 6ـ عضو كميته برنامه‌ريزي آموزش كودكان استثنايي و عضويت در چهارشاخه اختلالات عاطفي ، ناتواني يادگيري ، عقي‌ماندگي ذهني و چند معلوليتي 7ـ رياست دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه الزهرا 8ـ عضو شوراي تحقيقات سازمان آموزش و پرورش استثنايي

دکترشهریارشهیدی

Sharyar Shahidi, Ph.D. 

 

به سال 1343 شمسي در شهر تهران ، به دنيا آمد. پس از گذراندن تحصيلات ابتدايي و متوسطه در سال 1357 براي ادامه تحصيل به كشور انگلستان عزيمت نمود.

مدرك ليسانس روانشناسي را در پلي‌تكنيك لندن ، فوق ليسانس را با گرايش روانشناسي باليني در دانشگاه گيلفورد ، و دكتراي روانشناسي باليني و بهداشت را در University college لندن دريافت كرد. در سال 1368 تا 1369 در بيمارستان سلطنتي رويال فري ( Royal Free ) لندن با سمت مربي و از سال 1369 تا 1371 در بيمارستان لندن با سمت استادياري مشغول فعاليت بوده است. پس از مراجعت به ايران در دانشگاه شهيد بهشتي با سمت استاديار و روانشناس مركز خدمات مشاوره‌اي به فعاليت پرداخته است . دكتر شهيدي هم اكنون مدير مسئول مجله «روانشناسي معاصر» انجمن روانشناسي ايران نيز مي‌باشد.

ترجمه و تاليف :

بهداشت رواني با همكاري دكتر حمديه : تاليف

دشت سترون : ترجمه

مقالات :

- Belief and fears underlying the type a behavior patterns in adolescence, 1992

- British Journal of Medical Psychology

- Biofeedback training in healthy type A. adults: Can type A’s relax by competing? 1993

- False heart rate feedback and the Self-attribution of embarrassment, 1991, Psychology Reports

- Biofeedback training of relaxation: The Effects of false feedback and the influence of suggestibility, 1988, Journal of Personality and Individual Difference

- Psychological Strategies in beginner readers of Persian, 1991 , Journal of Perceptual and Motor Skills

ـ‌ بيماري‌ رواني بعداز فاجعه طبيعي در ايران ، 1369 ، فصلنامه علمي برانوش ، چاپ كمبريج ( به زبان فارسي )

ـ نظري كلي بر تاريخچه بيماري رواني ، فصلنامه علمي برانوش ، چاپ كمبريج ،1370

دکتربهروز بیرشک 

Behrooz Birashk, Ph.D.



دكتر بهروز بيرشك در سال 1327 در تهران متولد شد. پس از پايان دوره تحصيلات دبيرستاني در دانشگاه ملي به تحصيل پرداخت . در سال 1354 براي ادامه تحصيل در رشته روانشناسي مشاوره در دانشگاه ايلينوي به آمريكا رفت. پس از اخذ مدرك فوق‌ليسانس و دكتري در سال 1359 به ايران بازگشت. در بدو ورود به استخدام وزارت بهداري و بيمارستان رواني رازي در آمد و براي راه‌اندازي دو بيمارستان رواني وابسته به مركز روانپزشكي رازي از طرف بيمارستان به فعاليت پرداخت. پس از جايگزيني وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي به جاي وزارت بهداري در زمره نخستين افرادي بود كه به عزيمت هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي ايران در آمد.

با آغاز دوره تحصيلات كارشناسي ارشد روانشناسي باليني و انيستيتو روانپزشكي وي همكاري در اين دوره را آغاز نمود و مسووليت آموزشي انيستيتو به وي محول گرديد. سپس عنوان معاونت آموزشي انيستيتو و مديريت گروه روانشناسي باليني به وي داده شد. در حال حاضر نيز به عنوان دانشيار ، مسووليت‌هاي فوق بر عهده ايشان مي‌باشد.

مسووليت و عضويت :

1ـ عضو هيات موسس انجمن روانشناسان

2ـ عضو هيات موسس انجمن مشاوره ايران

3ـ عضو هيات موسس انجمن روانشناسي ايران از بدو تاسيس و عنوان رئيس هيات مديره از دي ماه 1378 به مدت دو سال

4ـ عضو هيات موسس بورد تخصصي وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي

5ـ عضو هيات موسس كميته‌هاي فني ـ تخصصي مشاوره در زمينه ايدز ( كميته ملي مبارزه با ايدز )

6ـ عضو هيات موسس هيات تحريريه در نشريه انديشه و رفتار

7ـ عضويت در انجمن روانشناسي آمريكا از سال 1976 ( گروه تخصصي رواندرماني و مشاوره رواني )

8ـ عضو پيوسته ـ فرهنگستان علوم پزشكي

تعدادي از مقالات

ـ عقايدي درباره خصوصيات شخصيتي مشاوران و روان‌درمانگران ، نشريه روانشناسي مركز روانپزشكي رازي ، 1362

ـ مغز مرد ، مغز زن ، تفاوت‌هاي پنهان ، نشريه روانشناسي مركز روانپزشكي رازي ، 1364

ـ بررسي اثر آموزش مادران در كاهش اختلال‌هاي رفتاري كودكان ، فصلنامه انديشه و رفتار ، 1376

ـ بررسي عوامل رواني ـ اجتماعي در بيماران مبتلا به زخم اثني‌عشر ، فصلنامه انديشه و رفتاار ، 1378

ـ پيشرفت در روانپزشكي ، گزيده‌اي از تازه‌هاي پزشكي ، فرهنگستان علوم پزشكي 1376

دکترعلیرضا جزایری

Ali-Reza Jazayeri, Ph.D.

نام و نام خانوادگي : عليرضا جزايري

تاريخ و محل تولد : تهران تير ماه 1333

داراي دو فرزند 3 و 15 ساله

سوابق تحصيلي : دكتري در روانشناسي باليني از دانشگاه سندياگو ـ كاليفرنيا 1985 ، فوق ليسانس در مشاوره و خانواده درماني از دانشگاه سندياگو ـ كاليفرنيا 1980 ، ليسانس در روانشناسي باليني از كالج پاريس تهران 1977

سوابق دوره‌هاي تخصصي : بنيان گذار پنج مركز، مداخله در بحران‌هاي فردي ، زوجي و خانوادگي در سندياگوكاليفرنيا 1980 ، ارائه سرويس و ايجاد مراكز HOT-LINE (خط بحران) درمركزدرمانيTURNING-POINT 1980 ، كار با كودكان ‌مورد سوءاستفاده قرارگرفته وخانواده‌هايشان ، مركزHALCYON سندياگو 1981، درمان بيماران با اختلال شخصيت مرزيUCLA 1982 ،آموزش تخصصي در دوره‌هـاي پيشرفته PSYCHO-DIAENOSES سندياگو 1983 ، دوره پيشرفته تست رورشاخ EXNER سندياگو 1984 ، برنامه‌ريزي‌هاي تحقيقات كشوري در زمينه آسيب‌هاي اجتماعي (خصوصاً اعتياد) سندياگو 1999 ـ

سوابق تحقيقاتي: مجري طرح‌هاي‌انطباق وهنجاريابي وكسلر كودكان WISC III 1376 تا 1379، نگرش دانش آموزان دبيرستاني شهرتهران نسبت به پديده‌هاي اعتياد ـ معتاد و مواد مخدر 1380 تا1381، تعيين شاخص‌هاي ازمان در بيماران مزمن 1380تا 1383، تعيين عوامل خطرآفرين وحفاظت كننده‌درسو مصرف مواد براي دانش آموزان دبيرستان كشور براي U.N.D.C.P. از1380 ، تعيين شاخص‌هاي بررسي كننده دانش آموزان در معرض خطر ابتلا به اعتياد، تدوين ماتريس‌هاي تحقيقاتي پيگيري و آگاه سازي در سوء مصرف مواد ، همكار اصلي تحقيقاتي در تحقيق بررسي نيمرخ رواني اجتماعي بيماران با كمردرد بدون ضايعه عضوي 1378 تا 1380 ، و پژوهش نيمرخ رواني اجتماعي دختران فراري در شهر تهران 1379 تا1381و هم چنين مشاوردر امور آسيب‌هاي اجتماعي موسسه بنياد نيكوكاري مهر تهران1380 ، فعاليت درسازمان غيرانتفاعي غيردولتي NGO از سال 1375

سوابق فعاليت‌هاي آموزشي : استاديار گروه روانشناسي باليني ازسال 1373و مدرس دروس باليني در مقطع دكترا از سال 1376 در دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي ، مدرس ‌دروس روانشناسي باليني ازسال 1368تا1374 ومدرس دروس باليني‌درمقطع دكترا ازسال1376درانستيتو روانپزشكي تهران ، مدرس دروس روان‌شناسي باليني دانشگاه آزاد اسلامي تهران در مقطع كارشناسي از سال 1368تا 374 ، مدرس دوره‌هاي آموزش آزادـ آموزش كوتاه مدت دفتر آموزش ضمن خدمت دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي از 1374 تا زمان حاضر

سوابق انتشاراتي : انتشار كتاب61راه مبارزه با‌STRESS به همراه دكترمهريارودكترمجتبي‌جزايري 1377، كتاب وكسلر و هوش جزايري و پور شهباز 1378 ، راهنماي عملي كمك به بيماران اسكيزوفرنيك جزايري وپورشهباز1379، واژه‌نامه روان‌شناسي همراه با جمعي از نويسندگان 1381 زير چاپ ـ كتاب زندگي فرويد 1383 زير چاپ

مدرس دوره‌هاي آموزشي آزاد و كوتاه مدت : STRESS MANAGEMENT براي مديران ، مداخله در بحران براي متخصصين مشاوره وروانشناسي ، مداخله‌هاي روانشناختي در درمان اعتياد براي متخصصين مشاوره و روانشناسي ، ارزيابي هوشي توسط تست وكسلر كودكان و نوجوانان ـ آموزش آزاد ، مداخلات روانشناختي در اختلات روانپزشكي كودكان و نوجوانان ـ آموزش آزاد ، خانواده درماني و مداخله در بحران‌هاي خانوادگي ـ براي مركز درماني اختلالات كودكان و نوجوانان ، تنظيم طرح درمان ـ براي مديران توانبخشي سازمان بهزيستي ، ارزيابي و تشخيص اختلالات رواني براي دختران فراري براي كارشناسان مراكز نگهداري دختران فراري ، مداخله در خودكشي براي كارشناسان مراكز سازمان بهزيستي ، آموزش يك ساله براي مشاورين مراكز مراقبت بعد از خروج در زمينه معرفي و درماني.

شايان ذكر است ، در حال حاضرايشان عضو اولين شوراي مركزي سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشورمي‌باشند

دکترمهرناز شهرآرای

Mehrnaz Shararai Ph.D. 

 

نام‌ونام‌خانوادگي: مهرناز شهر‌آراي

تاريخ تولد : 23 ديماه 1324

وضعيت تاهل: متاهل،داراي دو فرزند: شهرزاد، دانشجوي پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي؛شهريار، دانشجوي مهندسي الكترونيك و كامپيوتر دانشگاه ايرواين، كاليفرنيا

همسر: رضامدني‌پور،دكتراي مديريت بازرگاني و اداري، مشاور مديريت و سازمان

تحصيلات : ليسانس روان شناسي، دانشگاه كاليفرنيـا در لوس آنجلـس 1351، فوق ليسـانس

روان شناسي ، دانشـگاه ايالتـي كاليفرنيـا در لوس آنجلس 1353، دكتري تعليم و تربيـت و روان‌شناسـي رشـد، دانشـگاه كـاليفرنيـا، لوس‌آنجلس 1356، تحصيـلات تكميلي پاسيفيكا (Pacifica Graduate Institute در كاليفرنيا )

وضعيت شغلي : عضو هيات علمي گروه روان شناسي دانشگاه تربيت معلم (تهران) .

تجربه:تدريس(دور‌هاي كارشناسي ، كارشناسي ارشد، دكتري) ، مديريت گروه روان‌شناسي دانشگاه تربيت معلم؛ مشاور روانشناسي

سابقه تدريس: از سال 1357 تا كنون

محل تدريس: دانشگاه شيراز، دانشگاه شهيد بهشتي ، دانشگاه‌تربيت ‌مدرس و تربيت معلم

تعدادي از آخرين مقالات

1. «ترغيب وآموزش خلاقيت درسازمانهاي پويا» دانش مديريت.دانشگاه تهران.شماره37و38 تابستان و پاييز 1376.(با همكاري دكتر رضا مدني پور)

2. « فشار رواني در سازمان » مجله علمي پژوهشي اقتصاد و مديريت. تابستان و پاييز 1377.شماره 37و38.(باهمكاري دكتر رضا مدني پور) .

3. « رابطه بين تكلم خصوصي وخلاقيت ‌كودكان پيش دبستاني » با همكاري نوشاد قاسمي، پژوهشهاي روان شناختي. زمستان1377دوره 5،شماره 1و2.

4. « آموزش و پرورش مطلوب در آستانه سده بيست و يكم » پژوهشهاي تربيتي. فصلنامه علمي ، پژوهشي موسسه تحقيقات تربيتي دانشگاه تربيت معلم .جلد چهارم .شماره 3و4 ، پاييز و زمستان 1375(تاريخ انتشار 1378)

5. « ارتباط ‌مكان ‌كنترل مادر و فرزند با پيشرفت تحصيلي فرزند» مجله روان ـ شناسي وعلوم تربيتي، دانشگاه تهران سال چهارم . شماره2 ، تابستان 1378 (با همكاري خانم‌ گلرخ‌شلويري) پژوهش شايسته سال 1378 وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي .

6. «رويكردهاي چند وجهي: راه حلي براي مشكلات پژوهش در خلاقيت » فصلنامه علمي. پژوهشي موسسه تحقيقات تربيتي دانشگاه تربيت معلم. شماره 3و4 سال 1379

· تأليف و ترجمه (كتاب)

1. اصول و مباني رشد . انتشارات كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان . چاپ اول ، 1360، چاپ دوم ، 1363.

2. رشد در دوران قبل از تولد. انتشارات كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان. چاپ اول ،1361، چاپ دوم ، 1363.

3. راهنماي انتخاب اسباب بازي . انتشارات كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان،

4. رشد كودك از تولد تا دوازده سالگي . انتشارات كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان ، چاپ اول ، 1366.

5. رشدجنسيت . گلمبروك، اس. و فيوش، آر. انتشارات ققنوس. ترجمه سال 1378.

6. محمد نقي براهني. تهران ، انتشارات رشد. (ترجمه فصل رشد.)

7. چشم انداز‌هايي در روانشناسي . ويدلي، اليسون، برچ، ان و ماليم، توني. انتشارات مرواريد.

8. روان شناسي يادگيري كودك و نوجوان. انتشارات رشد ، چاپ اول، 1369؛ چاپ دوم، 1372.زمينه روانشناسي ، اتكينسون ، ريتا و همكاران . (1378) . جلد اول ، ويراستاردكتر براهنی

دکتر پریرخ دادستان

Parirokh Dadsetan Ph.D.

نام و نام خانوادگي : پريرخ دادستان

تاريخ و محل تولد : تهران 1310

سوابق تحصيلي : دريافت ديپلم متوسطه از دبيرستان ناموس 1328 ـ قبولي در كنكور سراسري و دريافت بورس از وزارت فرهنگ و آموزش عالي و اعزام به كشور سوئيس ( به عنوان تنها زن پذيرفته شده ) 1330 ـ دريافت گواهينامه علوم تربيتي در رشته روانشناسي از دانشگاه ژنو 1331ـ دريافت دانشنامه تخصصي روانشناسي باليني كودك ، ژنو1332ـ دريافت دانشنامه عمومي روانشناسي كاربردي ، ژنو 1332ـ دريافت دانشنامه ليسانس روانشناسي ،ژنو 1333ـ دريافت دانشنامه كارشناسي ارشد روانشناسي ، ژنو1335ـ دريافت دكتري روانشناسي ، ژنو1339ـ بازگشت به ايران 1339 و شركت در دوره‌هاي تخصصي و كنگره‌هاي داخلي و خارجي ، تدريس ، پژوهش و ... تاكنون

سوابق شغلي : عضويت شوراي راهبري سند ملي آموزش و پرورش 1383 تا كنون ـ مدير مسئول و سردبير فصلنامه روانشناسان ايراني 1382 تا كنون ـ استاد گروه روانشناسي دانشگاه شهيد بهشتي 1381 تاكنون ـ مدير گروه روانشناسي سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني ( سمت ) 1375 تاكنون ـ مدير دفتر مطالعات و تحقيقات علوم انساني معاونت پژوهشي و برنامه ريزي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران جنوب 1372 تا كنون ـ استاد 1379- 1365 ، دانشيار 1365- 1359 ، مدير گروه 1362- 1354 و استاديار 1359- 1344 گروه روانشناسي دانشگاه تهران

سوابق پژوهشي : مجري 16 مورد طرح پژوهشي و هنجار گزيني تست‌هاي متفاوت در دانشگاه تهران ، دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب و سازمان پژوهش و برنامه ريزي وزارت آموزش و پرورش كه در اين ميان

برخي از طرح‌هاي ايشان برنده جوايز ارزنده‌اي نيز شده‌اند . از آن جمله ‌روش‌هاي تشويق و تنبيه در مدارس راهنمايي از ديدگاه معلمان و دانش آموزان ( برنده طرح برگزيده سال 1377) ، بررسي توان ذهني دانش آموزان دوره ابتدايي به منظورتعيين استانداردهاي آموزشي (برنده پانزدهمين جشنواره بين‌اللملي خوارزمي) 1376 ،بررسي توانايي‌هاي كودكان غير فارسي زبان در زبان فارسي در بدو ورود به نظام آموزشي ( برنده طرح برگزيده 1379 ) و ميزان اضطراب دانش آموزان در جلسات امتحاني و راه‌هاي كاهش آن ( برنده طرح برگزيده سال 1375 )

سوابق فعاليت‌هاي آموزشي : 17 مورد پايان‌نامه دكترا و 101 مورد پايان‌نامه كارشناسي ارشد در دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي مختلف استان تهران.

سوابق انتشاراتي : روانشناسي جنايي ،1382ـ اختلال‌هاي زبان ، روش‌هاي تشخيص و بازپروري (روانشناسي مرضي تحولي ، جلد سوم) 1380 ـ روانشناسي مرضي تحولي ، از كودكي تا بزرگسالي ، جلد دوم ، 1379 ـ تنيدگي يا استرس ، بيماري جديد تمدن ، 1377ـ روانشناسي مرضي تحولي ، از كودكي تا بزرگسالي ، جلد اول ، 1376 ـ گفتگوهاي آزاد با ژان پياژه ،1375ـ ديدگاه پياژه ، در گستره تحول رواني ، 1375ـ ارزشيابي شخصيت كودكان بر اساس آزمون‌هاي ترسيمي ،1374 ـ روانشناسي ژنتيك 2 ،1372ـ نقاشي كودكان ، كاربرد تست ترسيم خانواده در كلينك ،1371ـ روانشناسي باليني .1371ـ روانشناسي مرضي تحولي ، از كودكي تا نوجواني ،1371 ـ تربيت به كجا ره مي‌سپرد؟1369ـ بيماري‌هاي رواني ، 1368 ـ لغت‌نامه روانشناسي ، 1365و هم چنين ارائه 29 مقاله (1383ـ1355) كه در مجلات مختلف روانشناسي داخلي به چاپ رسيده است.

عناوين و جوايز:

ايشان منتخب اولين دوره معرفي پژوهشگران قابل تقدير دانشگاه تهران ، 1383‌ـ برنده چندين لوح تقدير از انتشارات سمت ،1383 ـ برگزيده دومين مراسم بزرگداشت چهره‌هاي ماندگار 1381ـ پژوهشگر برگزيده جامعه اسلامي پژوهشگران ، 1380 ، برنده چندين طرح برگزيده از سوي وزارت آموزش و پرورش و در مجموع برنده 16 عنوان جايزه از سال 1371 تا1383 بوده‌اند.

 دکترامیرهوشنگ مهریار  

AmirHoshang Mehryar Ph.D. 

سال تولد: 1315
رتبه علمي: استاد

تحصيلات : Ph.D ـ روانشناسي ـ لندن ـ (1344) 1965

نشاني : مركز مطالعات و پژوهشهاي جمعيتي آسيا و اقيانوسيه، خيابان افشار، مجتمع كامپيوتر پايتخت، طبقه ششم، آپارتمان 602

(پست الكترونيكي): mehr@dena.irpd.ac.ir

نمابر: 8777939 تلفن: 8777925

سوابق اشتغال:

1. دانشگاه شيراز، شيراز ـ پژوهشي/ آموزشي/ اجرايي ـ رئيس مركز جمعيت‌شناسي، سرپرستي

2. دانشگاه هاروارد، دانشكده پزشكي بوستون ـ پژوهشي ـ Post-Doctoral
3. دانشگاه پنسيلوانيا، فيلادلفيا ـ پژوهشي/ آموزشي ـ استاد مدعو
4. سازمان بهداشت جهاني ـ پژوهشي ـ مشاور علمي

5. مؤسسه عالي پژوهش در برنامه‌ريزي ‌و توسعه تهران ـ پژوهشي/آموزشي/ اجرايي ـ استاد ـ رئيس گروه

سوابق تحقيقاتي:
1 ـ تطبيق و فرم‌يابي آزمونهاي هوش AH4 وAHS در ايران ـ مجري طرح
2 - تطبيق و فرم‌يابي آزمون تشخيصي 16PF در ايران ـ مجري طرح
3ـ تطبيق و نرم‌يابي آزمون تشخيصي آيزنك در ايران ـ مجري طرح
4ـ بررسي مشكلات، آرزوهاي شغلي نوجوانان ايراني ـ مجري طرح
5ـ بررسي نظام تأمين اجتماعي كشور ـ مجري طرح
6ـ بررسي توسعه انساني پايدار در ايران ـ مجري طرح
7ـ بررسي نقش مردان در تنظيم خانواده ـ مجري طرح
8 ـ بررسي آموزش فني و حرفه‌ا‌ي كشور ـ مجري طرح
9ـ بررسي تقاضاي اجتماعي براي آموزش عالي ـ مجري طرح

10ـ بررسي وضع‌سوء مصرف مواد و تهيه برنامه ملي مبارزه با اعتياد در ايران ـ مجري طرح

سوابق فعاليتهاي آموزشي:
1 ـ روانشناسي باليني ـ دانشگاه شيراز ـ شيراز
2ـ روانشناسي اجتماعي ـ دانشگاه شيرازـ شيراز
3ـ روانسنجي ـ دانشگاه شيراز ـ شيراز

4ـ روانشناسي باليني كودك ـ دانشگاه تربيت مدرس ـ تهران

5ـ روانشناسي باليني پيش‌رفته ـ انستيتوي روانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي ايران ـ تهران
6ـ روانشناسي اجتماعي ـ باليني ـ دانشگاه شيراز ـ شيراز

7ـ روشهاي تحقيق در علوم اجتماعي ـ مؤسسه عالي پژوهش برنامه‌ريزي و توسعه ـ تهران

پايان‌نامه( راهنمايي و مشاوره ):
1ـ هنجاريابي آزمون جديد شخصيتي نئو(NEO) و بررسي تحليلي ويژگيها و ساختار عاملي آن... (گروسي) ـ دكتراـ 1377

2ـ بررسي ميزان شيوع و عوامل مرتبط به رفتارهاي وسواسي و تيك در كودكان(جاويدي)ـ دكتراـ 1381

3ـ افسردگي و رابطه آن با برخي از ويژگيهاي فردي و خانوادگي دانش‌آموزان ...(مريم خيامي) ـ كارشناسي ارشدـ 1374

4ـ بررسي پاره‌اي الگوهاي شناختي در بيماران مبتلا به همبودي اضطراب و افسردگي (بنفشه عزائي) ـ كارشناسي ارشدـ1372

5ـ بررسي اثر آموزش مادران در كاهش اختلالات رفتاري كودكان (كارينه طهماسبيان) ـ كارشناسي ارشدـ 1375

6ـ مقايسه اثربخشي تكنيكهاي شناختي ـ رفتاري،كلومپيرامين و تركيب آنها در اختلال وسواس (صبوري) ـ كارشناسي ارشدـ 1376
7ـ بررسي مدل آمادگي شناختي ـ‌ استرس از افسردگي(نوري قاسم‌آبادي) ـ كارشناسي ارشدـ 1372

8ـ بررسي همه‌گيرشناسي اختلالات رواني در مناطق روستايي مرودشت فارس (حجت‌اله جاويدي) ـ كارشناسي ارشد ـ 1372
9ـ استفاده از حساسيت‌زدائي حركات چشم (EMD) در درمان اختلالات فشار رواني پس‌آسيبي ناشي از جنگ ـ كارشناسي ارشد ـ 1371

10ـ بررسي عوامل اقتصادي ـ اجتماعي مؤثر بر مهاجرت داخلي (مازيار صالحي)ـ كارشناسي ارشد ـ 1377

تأليف يا ترجمه كتاب:
1ـ روشهاي آماري در علوم رفتاري (تاليف)ـ دانشگاه شيرازـ فارسي ـ 1349

2ـ تشخيص و درمان بيماريهاي رواني در كودكان (ترجمه و تاليف)ـ انتشارات رشدـ فارسي ـ 1369
3ـ اختلالات رفتاري كودكان (ترجمه) ـ انتشارات رشدـ فارسي ـ1371
4ـ وسواس (ترجمه) ـ انتشارات رشدـ فارسي ـ 1373
5ـ افسردگي (تاليف و ترجمه) ـ انتشارات رشدـ فارسي ـ 1372
6ـ Government spending on Basic social servises and its share GDP in IR Iranـ UNICEFـ انگليسي ـ 1999
7ـ Integriled Approach to Reproductive Healethy family Planning in the IR Iranـ IRPD / UNFPA ـ انگليسي ـ 2001

آشنايي با زبان(ها): انگليسي
آشنايي با كشور(ها): بعلت كار با سازمان بهداشت جهاني به اكثر كشورهاي آسيا و آفريقا مسافرت كرده‌ام. در سالهاي اخير نيز براي شركت در كنفرانسهاي علمي به چين، برزيل و استراليا رفته‌ام.

اسامي و مشخصات جوايز علمي:
1. جايزه بهترين محقق دانشگاه شيراز (1350)
2. مدال و جايزه بهترين محقق علوم اجتماعي سال از وزارت علوم و آموزش عالي (1357)
3. جايزه بهترين محقق سازمان برنامه و بودجه (1379)

زنده ياد دكتر محمد نقي براهني ، نخستين فرزند خانواده اي از طبقه متوسط به سال 1311 در تبريز چشم به جهان گشود. دوره هاي دبستان و دبيرستان را در زادگاه خود به پايان رساند، بعد وارد دانشگاه تبريز شد و در سال 1334 با درجه عالي مدرك ليسانس خود را در آموزش زبان دريافت نمود. همزمان با تحصيل در دوره ليسانس ، در شهرستان مرند ، به عنوان آموزگار مشغول به كار شد . پس از دريافت مدرك ليسانس به مدت دو سال در دبيرستانهاي اروميه به تدريس پرداخت . بخاطر نبوغ و شايستگي قابل توجهي كه در طول تحصيل از خود نشان داده بود در سال 1335 با دريافت بورسيه تحصيلي به كشور انگلستان اعزام شد و در سال 1336 توانست از دانشگاه لندن ديپلم آكادميك روانشناسي پرورشي را دريافت نمايد . به محض دريافت اين مدرك ، به ادامه تحصيل پرداخت و در سال 1338 موفق به دريافت فوق ليسانس روانشناسي پرورشي از دانشگاه لندن شد . در اواسط سال 1340 به تبريز عزيمت كرد و تا سال 1343 به عنوان عضو هيات علمي گروه روانشناسي دانشگاه تبريز به تدريس و پژوهش پرداخت . سپس براي ادامه تحصيل به آمريكا اعزام و در سال 1345 از دانشگاه كلمبيا درجه فوق ليسانس روانشناسي دريافت كرد . به دنبال اين موفقيت، تحصيل دوره دكتري را شروع كرده همزمان با آن به عنوان متخصص آزمون سازي در موسسه هارگوت پرس واقع در نيويورگ آمريكا شروع به كار كرد و تا سال 1346 به اين كار ادامه داد. دكتر محمد نقي براهني در سال 1347 درجه دكتري روانشناسي را از دانشگاه ياد شده دريافت كرد. در ادامه كار به ايران بازگشت و در گروه روانشناسي دانشكده علوم تربيتي دانشگاه تهران ، ابتدا با سمت استادياري و سپس دانشياري به تدريس و پژوهش پرداخت و در سال 1362 با همان درجه دانشياري از دانشگاه تهران زودهنگام بازنشسته شد. در دوران حضور در دانشگاه تهران با توجه به فقدان كتابهاي درسي شايسته در زمينه هاي اصلي روانشناسي علمي روز به ترجمه متون زيربنايي دانشگاههاي پيشتاز و پراعتبار جهان همت گماشت . كتابهاي مباني نظري آزمون هاي رواني ، انگيزش و هيجان ، روان آزمايي ، روانشناسي يادگيري محصول اين رويكرد استاد است . پابپاي اين تلاشها ، نخستين گامها را در راه فعاليتهاي آزمايشي و تجربي يا به بيان دقيق تر عملي شدن مفهوم پژوهش و تحقيق در اين شاخه از دانش بشري برداشت. نخستين اقدام براي تهيه هنجاريابي آزمون ها ، بويژه آزمونهاي شناختي در اين مسير قرار داشت . ضرورت وجود اين قبيل آزمونها در وزارت علوم و نيز آموزش و پرورش و همچنين براي بسياري از برنامه ريزي هاي آموزشي كلان كشوري از دير زمان احساس مي شد . استاد در كنار اين تلاش هاي چند جانبه طرح بزرگ ” بررسي رابطه نمرات دانشگاهي با نمرات آزمون ورودي دانشگاهها و نمرات دبيرستاني “ را به اجرا در آورد و نتايج آن را در كنفرانس هاي داخلي و خارجي منتش ساخت . در عين حال كه دقت علمي تا سرحد وسواس، مهمترين خط مشي استاد بود با اين همه رفتار بسيار دوستانه و فروتنانه او خصوصا با دانشجويان همواره به چشم مي آمد و گاه مايع شگفتي بود. در طول تعطيلي دانشگاهها و بخصوص بعد از بازنشستگي ، تهيه چند كتاب بنيادي ديگر از جمله كتاب نظريه هاي يادگيري و همچنين تهيه هنجار ايراني براي رايجترين آزمون شناختي دنيا ( وكسلر ) در دستور كار استاد قرار گرفت و در همين دوران بود كه با دعوت انساني بسيار شريف در انستيتو روانپزشكي تهران به تدريس روي آورد و به آموزش دانشجويان و راهنمايي پايان نامه هاي دوره هاي كارشناسي ارشد ، دكتري و دوره هاي تخصصي همت گماشت . گردهم آمدن صاحبنظران و مدرسين دانشگاهها براي تاليف كتاب كليدي ” واژه نامه روانشناسي و زمينه هاي وابسته “ و ترجمه كتاب ” زمينه روانشناسي “ از زمره تدابير علمي فرهنگي بزرگي است كه در دوران تعطيلي دانشگاهها شروع گرديد. كتاب بزرگ داثرة المعارف روانشناسي را نيز در دست تهيه داشت كه متاسفانه مهلت به ثمر رساندن آن را نيافت . علاوه بر همه اين فعاليت هاي چشمگير، كار بزرگ ديگري نيز در كارنامه خدمات ملي دكتر براهني قرار دارد و آن ساختن مجموعه آزموني تحت عنوان ” مجموعه آزمون تشخيص استعداد “ است؛ گزارش سال ها رنج و مرارت او در زمينه اين كار خارق العاده در اختيار مسئولين آموزش و پرورش قرار دارد و اميد مي رود هر چه زودتر انتشار يافته و زمينه كاربرد آن فراهم گردد . ايشان فارغ از سود و زيان مادي و تنها با رويكرد دانشمندي عاشق و بي خبر از خود و بي اعتنا به خور و خواب مشغول خدمت بود . تلاش هاي پيگير اين دانشمند فرزانه در استقرار موازين پژوهشهاي علمي در اين زمينه در چشم انداز بنيانگذاري انجمن روانشاسي ايران نيز قابل وصف است . ثمره ازدواج دكتر محمد نقي براهني با خانمي آموزگار دو فرزند مي باشد كه يكي از آنان متخصص زنان و زايمان و ديگري در حال گذراندن تخصص در رشته طب اطفال است كه همواره گرمي بخش زندگاني سراسر كوشش و تلاش او بوده اند – هم او كه هرگز گرد منصب و مقام نگشت و هم او كه از سر فروتني، گمنام ماندن را برگزيده بود چنانكه در پاسخ درخواست هاي مكرر دوستان و همكاران براي برگزاري مجلس بزرگداشتي براي او به يكي از دوستان شريفش گفته بود ” شما مي خواهيد براي مورچه عروسي راه بياندازيد “. برخي از دانش پژوهان و كساني كه از نزديك با اينگونه از خودگذشتگي خاموش دكتر براهني آشنا بوده اند در نظر دارند به رسم پاسداشت اهل علم و جويندگان حقيقت و ترويج دانش امروزي ، از تلاش ها و زحمات علمي و مرتبت والاي انساني او براي پيشرفت دانش در كشور چراغي فرا راه جوانان برافروزند . فرصت كوتاه و تنگ حاضر را به جز اشارت گذاريي كه رفت، مجال بيشتر نيست . شادروان دكتر محمد نقي براهني در آخرين سه شنبه مردادماه هزار و سيصد و هشتاد و يك در پايان يك سال طولاني پر از روزهاي دشوار بيماري هاي پياپي (اگرچه در حلقه محبتهاي خانواده مهربان و دوستان شفيق ) در آرامش ابدي قرار گرفتند و در قطعه هنرمندان گلزار وادي رحمت شهر تبريز به خاك سپرده شدند. روانش شاد و يادش گرامي باد. تنظيم از : ستاد بزرگداشت دكتر محمد نقي براهني

دكتر ابوالقاسم نوری، متولد سال 1320 در شاهرود، تحصيلات ابتدايي و متوسطه را در همان شهر به اتمام رسانيدند. با پذيرفته شدن در امتحان ورودي دانشسراي عالي تهران در سال 1339، تحصيل خود را در رشته‌ی روانشناسي شروع کردند (رشته‌ای که براي نخستين بار در کشور به صورت مستقل از فلسفه تأسيس شده بود) و پس از گذرانيدن دروس تخصصي روانشناسي به همراه دروس ويژه‌ی تربيت دبير در سال 1342 از اين رشته فارغ‌التحصيل گرديدند. در واقع، بر خلاف آنچه تاکنون در مورد تاريخچه‌ی روانشناسي جديد در ايران گفته و نوشته شده است، آغاز اين رشته به صورت مستقل در کشور را بايد از سال 1339 و در دانشسراي عالي تهران محسوب نمود. تعداد 14 نفر فارغ‌التحصيل از جمله دکتر نوری را بايد به عنوان نخستين دانشجويان و فارغ‌التحصيلان رشته روانشناسي در ايران قلمداد كرد. بنيانگزاران واستادان نخستين دوره‌ی روانشناسي کشور، صاحبنظران واستادان برجسته‌اي بودند که اسامي برخي از آنان به شرح زير است: 1)دکتر محمود صناعي، 2)دکتر ايرج ايمن (مدير گروه)، 3) دکتر ابراهيم نصفت، 4)دکتر ابراهيم صراف هاشمي، 5)دکتر خسرو مهندسي، 6)آقاي محمدنقي براهني (قبل از اخذ درجه دکتري)، 7) خانم فخرالسادات امين، و 8) خانم سروري (غير از استادان نامبرده در رديفهاي 1، 4، 5، 6، بقيه در قيد حيات بوده و به خدمات و زندگي پرثمر خود ادامه مي‌دهند).

دکتر ابوالقاسم نوری، پس از اخذ مدرک ليسانس روانشناسي، در سال 1342 به عنوان دبير به استخدام وزارت آموزش و پرورش در آمدند. پس از موفقيت در امتحانات ورودي دوره‌ی فوق ليسانس در موسسه‌‌ روانشناسي دانشگاه تهران در سال 1345 و طي دوره‌ی تحصيلي مزبور، در سال 1347 از اين دوره فارغ‌التحصيل شدند. از اين زمان تا سال 1350، به تدريس در برخي موسسات آموزش عالي، همکاري پژوهشي با موسسه تحقيقات علوم تربيتي دانشسراي عالي، و در دو سال آخر اين دوره به همکاري با وزارت آموزش و پرورش به عنوان کارشناس در اداره‌هاي نظارت و ارزشيابي و سپس تربيت معلم نيز ادامه دادند. در سال 1350، با توجه به فراخوان عمومي و پس از پذيرفته شدن در مصاحبه‌ی علمي، خدمت خود را در گروه روانشناسي دانشگاه اصفهان آغاز نمودند و در حال حاضر نيز در همان دانشگاه به خدمت ادامه مي‌دهند. دکتر نوری ضمن خدمت در دانشگاه، و اعزام به کشور انگلستان، تحصيلات عالي خود را با اخذ دو مدرک تحصيلي در آن کشور به انجام رسانیدند: ابتدا، دورة آموزشي ام. فيل. در روانشناسي شغلي را پس از گذرانيدن دروس تخصصي روانشناسي صنعتي و سازماني طی کردند و سپس پايان‌نامه اين دوره را با موفقيت در دانشگاه لندن گذرانیدند (مدرك M. Phil در وزارت علوم به عنوان درجة دانشوري: "برتر از فوق ليسانس و کمتر از دكتري" در "روانشناسي حرفه‌اي" ارزيابي شد).

ایشان پس از ورود به دوره‌ی دكتري و تهيه‌ی مقدمات مربوط، با شروع انقلاب به كشور برگشته و پس از حدود دو سال ادامه‌ی خدمت در دانشگاه، مجدداً تحصيل خود در بريتانيا را ادامه دادند و مدرک دکتراي رشته‌ی روانشناسي صنعتي و سازماني را در سال 1360 (1981 ميلادي) از دانشگاه کواينز بلفاست اخذ نمودند. در سال تحصيلي 72-1371 (93-1992 ميلادي) يک دوره‌ی فرصت مطالعاتي را در گروه روانشناسي صنعتي و سازماني دانشگاه ايالتي کانزاس گذرانيدند.

علاوه بر تأليف يا ترجمه‌ی چند اثر که در حال تدوين يا ويرايش است، تاکنون دو کتاب از نامبرده منتشر شده است: (1) ترجمه‌ی کتاب «كار، فشار رواني، بيماري و طول عمر» تأليف فلچر استاد برجسته‌ی انگليسي و متخصص رشته‌ی روانشناسي صنعتي و سازماني كه با همكاري يك استاد ديگر ترجمه و در 1381 توسط دانشگاه اصفهان چاپ و منتشر شده است، و (2) يک اثر مشترک ديگر با عنوان «واژه‌نامه روانشناسي صنعتي و سازماني» که در بهار سال 1387 توسط جهاد دانشگاهي اصفهان منتشر مي‌گردد. نامبرده در انجام 6 طرح پژوهشي به عنوان مجري و در تعدادي نيز به عنوان همکار فعاليت و مشارکت داشته و تاکنون در چندين همايش داخلي و خارجي مقاله ارائه داده‌اند و بيش از 50 مقاله در مجله‌هاي علمي- پژوهشي- آموزشي به فارسي و برخي به انگليسي منتشر ساخته‌اند.

عضويت كميته برنامه‌ريزي روانشناسي شوراي عالي وزارت فرهنگ و آموزش عالي (7 سال)، همکاري در برنامه‌ريزي و به تصويب نهايي رسانيدن برنامه‌هاي دوره‌هاي کارشناسي و کارشناسي ارشد روانشناسي صنعتي و سازماني در وزارت متبوع، تأسيس دوره‌هاي مزبور در دانشگاه اصفهان و همچنين دانشگاه آزاد اسلامي واحد خوراسگان (اصفهان)، عضويت كميته‌ی علمي روانشناسي كار در موسسه كار و تأمين اجتماعي وزارت كار و امور اجتماعي، عضويت در انجمن روانشناسي ايران، عضويت در انجمن روانشناسي اجتماعي ايران و عضو هيئت مديره در نخستين دوره‌ی آن، سردبيري مجله دانشکده براي چند سال، عضويت در هيأت تحريريه‌ی چندين مجله و سه مجله‌ی پژوهشي در حال حاضر، عضويت در شوراهاي تخصصي و تکميلي گروه روانشناسي دانشگاه اصفهان، يک دوره يکساله مديريت گروه روانشناسي دانشگاه اصفهان، چند سال مديريت گروه‌هاي کارشناسي روانشناسي صنعتي و سازماني و کارشناسي ارشد دانشگاه آزاد اسلامي خوراسگان، معاونت آموزشي دانشكده (9 سال) و همچنين معاونت پژوهشي دانشکده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه اصفهان(3 سال)، و راهنمايي دهها پايان‌نامه‌ی کارشناسي ارشد و اخيراً دکتري روانشناسي را مي‌توان به کارنامه آموزشي- پژوهشي- خدماتي دکتر نوری افزود.

دکتر نوری هم‌اکنون سالهاي پاياني خدمت خود را در گروه روانشناسي، دانشکده علوم تربيتي و روانشناسي، دانشگاه اصفهان مي‌گذراند و با شماره تلفن و آدرس زير نيز مي‌توان با ایشان تماس حاصل نمود: دفتر کار 7932560-0311 همراه 1150996-0913

آدرس پست الكترونيكي: a.nouri@edu.ui.ac.ir