دكتر روحیه حسین زاده از پایان‌نامه‌ی دكتري تخصصي خود در رشته‌ی روانشناسی سلامت، با عنوان « طراحی مدل بازتوانی سلسله مراتبی برای بیماران مبتلا به بیماری مزمن و آزمون اثربخشی آن در بیماران قلبی CABG » به تاریخ نهم تیرماه 1389 دفاع نمودند. پایان‌نامه‌ي ايشان توسط دكتر محمدعلی بشارت، عضو هیات علمی دانشگاه تهران هدايت شده است.

چكيده‌ی پایان‌نامه

شیوع فزایندۀ بیماری های عروق کرونری، یکی از مهمترین مسائل و مشکلات سلامت در قرن بیست و یکم است. با این که در طول چند دهۀ اخیر مرگ و میر ناشی از این بیماری ها بسیار کاهش یافته است، باز هم تعداد افرادی که با این بیماری به عنوان یک بیماری مزمن زندگی می کنند، افزایش یافته و انتظار می رود با افزایش طول عمر، هزینه های اجتماعی این بیماری نیز رو به افزایش یابد. هدف از این پژوهش، آزمون اثر بخشی MSHCRM به منظور افزایش تبعیت از درمان، سازگاری، رضایت از زندگی و تداوم آموخته ها در بیماران قلبی CABG بود. به این منظور از میان جامعه بیماران قلبی عروقی مرکز قلب تهران که یک ماه بعد ازCABG، طی مدت مطالعه به کلینیک بازتوانی مرکز قلب تهران مراجعه کرده بودند، تعداد 300 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی (150N=) و کنترل (150N=) جایگزین شدند. افراد گروه نمونه اکثراً مرد (73% مرد و 27% زن)، متاهل (3/85%) و مجرد (14%) بودند. افراد گروه کنترل و آزمایش در سه مرحلۀ پیش آزمون، پس آزمون (دو ماه بعد) و پیگیری (سه ماه بعد) با استفاده از پرسشنامۀ مقیاس سازگاری روانی اجتماعی با بیماری ((PAIS، مقیاس رضایت از زندگی ((SWLS، پرسشنامۀ خود کارآمدی بیماران قلبی((CSEQ، مقیاس کنترل شخصی (PCS)، پرسشنامۀ باورهای سلامت(HBMQ)، مقیاس ادراک بیماری (IPS)، مقیاس تبعیت از درمانSAS)) (GAS) و مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شدۀ چند بعدی ((MSPSS، در این متغیرها اندازه گیری شدند. گروه آزمایشی، مداخله بر اساس MSHCRM را طی شش جلسۀ 5/2 ساعته و هفته ای یک جلسه دریافت کردند، در حالی که در گروه کنترل مداخله ای انجام نشد. داده های حاصل با استفاده از روش رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس تجزیه و تحلیل شد و در مجموع پنج فرضیه مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد در گروه آزمایش، شاخص های سلامت بیماران قلبی از طریق افزایش خودکارآمدی، کنترل شخصی، حمایت اجتماعی، باورهای سلامت و ادراک بیماری به طور معنا دار بیشتر از گروه کنترل بود. همچنین نتایج نشان داد MSHCRM باعث تداوم آموخته ها شده و از مراجعۀ به پزشک، حضور در بخش های اورژانسی و بستری شدن در بیمارستان ها می کاهد. به علاوه، نتایج پژوهش نشان داد که با افزایش تحصیلات، تبعیت از درمان، سازگاری و رضایت از زندگی بیماران قلبی نیز افزایش می یابد.

واژه هاي کليدي: MSHCRM، مدیریت شخصی، تله هلت، CABG، تبعیت از درمان، سازگاری، رضایت از زندگی.